Lotte van Zijl Persoonlijke verhalen vandaag, 11:01

Leestijd: 5 minuten

Coach Cherren voedt haar 2 zoons anders op dan zijzelf: ‘Ik werd vaak aan mijn lot overgelaten’

De Chinees-Nederlandse Cherren Tang is coach én moeder van twee zoons (16 en 20). Haar ouders kwamen vanuit Hongkong, zonder kennis van de Nederlandse taal of cultuur, in Nederland terecht. Cherren fungeerde op jonge leeftijd als tolk en kreeg verrassend genoeg weinig mee van de Chinese cultuur. Samen met haar Chinese partner voedt ze haar twee zoons anders op. Aan J/M Ouders vertelt ze over haar jeugd, het loslaten van patronen en haar manier van opvoeden.

Opvoeden tussen twee culturen: hoe doe je dat? Voor ouders die zelf opgroeiden in het buitenland, is opvoeden in Nederland vaak een zoektocht.

Emotionele afstand door taalbarrière

“Mijn ouders kwamen als twintigers vanuit Hongkong naar Nederland. Ze kenden toen en nu nog steeds geen Nederlands of Engels. Ik was de oudste van drie kinderen en leerde op jonge leeftijd Nederlands. Dus moesten mijn ouders naar de dokter of moest er een brief van de gemeente worden gelezen? Dan was ik daar als tolk van het gezin. Als kind wist ik niet beter. Ik voelde dat het niet leuk was om te doen, maar het werd gewoon gevraagd. Vanuit loyaliteit doe je dat. Pas later besefte ik hoe zwaar dat was.

Ik merkte ook dat ik thuis niet echt kon delen wat ik op school had meegemaakt. Mijn ouders begrepen vaak niet waar het over ging. Op een gegeven moment stop je dan met het vertellen van verhalen. Vroeger riep ik altijd dat ik heel zelfstandig ben opgevoed. Maar eigenlijk betekent het ook dat ik vaak aan mijn lot werd overgelaten. De steun en support thuis waren er niet echt. Ik had een dak boven mijn hoofd, eten en kleding, maar de emotionele steun van mijn ouders heb ik wel echt gemist.

‘Ik wil het anders doen met mijn kinderen.’

Pas toen ik zelf moeder werd van twee zoons, keek ik terug op mijn eigen opvoeding en culturele achtergrond. Voor mij begint het allemaal bij bewustwording. Je mag kijken naar hoe je zelf bent opgevoed. Wat heeft mij geholpen? Wat heeft mij niet geholpen? En wat wil ik bewust aan mijn kinderen doorgeven? Want als je je daar niet bewust van bent, geef je patronen soms automatisch door aan de volgende generatie. Ik wil dat mijn kinderen weten dat wij er voor hen zijn, ongeacht wat er gebeurt. Dat ze altijd bij ons terechtkunnen en dat ze mogen leren van fouten, vallen en opstaan.

Tweetalig opvoeden en het volgen van tradities

Ook wil ik dat de Chinese cultuur bewust een plek krijgt in ons gezin. Dat gebeurde niet in mijn eigen gezin. Mijn ouders zaten in Nederland, denk ik, heel erg in een overlevingsstand. Wij vierden vroeger bijvoorbeeld geen Chinees Nieuwjaar of het Midherfstfestival. Misschien kwam dat doordat we in Zeeland woonden, ver van de Chinese gemeenschap, of omdat mijn ouders niet de mogelijkheid hadden om die dingen te vieren. Maar met mijn eigen kinderen kies ik er bewust voor om die tradities wél aandacht te geven. Als het Chinees Nieuwjaar is, gaan we samen eten en probeer ik het huis een beetje te versieren. Met het Midherfstfestival halen we bijvoorbeeld mooncakes.

Toch hebben we ervoor gekozen om de opvoeding overwegend Nederlands te doen. Een voorbeeld daarvan is de manier waarop we anderen begroeten. In de Chinese cultuur leer je dat je bij binnenkomst iedereen begroet en bijvoorbeeld de naam of familierol noemt: tante, oom, opa of oma. Dat heb ik altijd meegekregen. Bij mijn kinderen zeg ik vooral: als je binnenkomt, zeg je gewoon even hallo of goedemorgen. Zo geef je er je eigen, moderne draai aan.

Met tweetalig opvoeden hebben we even geëxperimenteerd. Met onze oudste spraken we tot zijn derde naast Nederlands vooral Kantonees. Maar toen hij naar school ging, werd dat steeds lastiger. Op een gegeven moment stelde hij vragen als: ‘Wat is zwaartekracht?’ Dan dacht ik: hoe ga ik dat in het Chinees uitleggen? Mijn Chinees is inmiddels niet meer goed genoeg om zulke ingewikkelde gesprekken te voeren. Dan schakel je toch over naar het Nederlands. Daarom is Chinees voor onze jongste zoon nauwelijks onderdeel van de opvoeding geworden. Ze kunnen hun opa en oma maar beperkt verstaan en er is weinig ruimte voor diepgaande gesprekken. Dat is wel een gemis.

In aanraking met de roots in Hongkong

Dat ze de taal niet vloeiend spreken, betekent niet dat ze hun Chinese achtergrond niet meekrijgen. Zo zijn we in 2017 voor de eerste keer als gezin naar Hongkong gegaan. De jongens waren toen zeven en elf jaar oud. We wilden de plek bezoeken waar hun vader tot zijn twaalfde was opgegroeid, voordat het huis van hun grootouders zou worden verkocht. Het voelde als een manier om onze zoons iets van hun roots te laten zien. Voor mijn man was het ook heel mooi om daar met zijn kinderen te zijn.

Aan mijn oudste merkte ik dat er tijdens die reis iets veranderde. Hij voelde zich zichtbaar op zijn gemak in Hongkong en zei later dat hij graag Kantonees wilde leren. Onze jongste heeft daar minder behoefte aan. Dat verschilt ook gewoon per kind. Mijn oudste heeft nu meer interesse in het leren van de taal, terwijl mijn jongste zegt: ‘Mama, doe even normaal, praat gewoon Nederlands.’

Van aanpassen naar voor jezelf kiezen

Juist die vrijheid vind ik belangrijk. Ik wil mijn kinderen niet voorschrijven welke cultuur ze moeten kiezen, maar ze de ruimte geven om zelf te ontdekken wat bij hen past. Ik hoop dat ze de goede dingen uit beide culturen bewust kunnen kiezen. Bij mij voelt het soms alsof ik me vooral heb aangepast en mezelf daarin ben kwijtgeraakt. Ik hoop dat het voor hen meer is: je bent goed zoals je bent. Je bent opgegroeid met beide culturen en je mag daar je eigen weg in vinden.

Die verschillende kanten van hun achtergrond zie ik nu al terug bij mijn zoons. Mijn jongste kan in de ene situatie zeggen: ‘Ik ben gewoon Chinees.’ In een andere situatie zegt hij: ‘Ik ben Hongkonger.’ En ergens anders: ‘Ik ben Nederlands.’ Voor hem is die identiteit veel meer fluïde.

Wat ik mijn kinderen uiteindelijk vooral wil meegeven, is een combinatie van beide werelden. Vanuit de Chinese cultuur waardeer ik het sterke gevoel van gemeenschap en familie. In Nederland draait veel om het individu. Ik vind het mooi om mijn kinderen ook mee te geven dat je onderdeel bent van een gemeenschap en dat je daar iets aan kunt bijdragen. Tegelijkertijd wil ik ook de Nederlandse openheid meegeven: dat je jezelf mag zijn, je kwetsbaar mag opstellen en over je gevoelens mag praten.”

Geschreven door Lotte van Zijl

Lotte van Zijl (1998) is freelance redacteur met een media- en communicatiediploma op zak en een onweerstaanbare liefde voor verhalen die mensen raken, of dit nu over psyche, lifestyle, reizen of een ander onderwerp gaat. Voor J/M Ouders spreekt ze ouders die de opvoeding net even anders doen en experts die ouders weer een stukje houvast en informatie geven. Ze houdt van zon, surfen en nieuwe culturen ontdekken en reist daarom met haar laptop in haar backpack de wereld over - van Rotterdam en Portugal tot Indonesië en Nieuw-Zeeland.

Reacties