Ruth Smeets Kinderen vandaag, 09:02

Leestijd: 4 minuten

Leerkracht Eva laat groep 5 brieven schrijven na het voorlezen: ‘Hun vragen verrasten me enorm’

Eerst klinkt er nog wat geritsel in de klas, maar dan neemt een verhaal het over en zijn alle leerlingen met hun aandacht bij de hoofdpersoon. Leerkracht Eva Damen, werkzaam op De Achtbaan in Soest, merkt hoe voorlezen niet alleen de verbeelding prikkelt, maar ook een brug kan slaan naar het echte leven.

“Als ik begin met voorlezen hoor ik de eerste twintig seconden nog wat ruis in de klas. Iemand schuift nog wat heen en weer op zijn stoel, er wordt nog iets gefluisterd of een schoen tikt op de grond. Daarna stoppen die geluiden en is het muisstil. De leerlingen zijn dan allemaal op de plek waar de hoofdpersoon ook is.

Bij het voorlezen kan ik spelen met het tempo en het laten vallen van stiltes. Ik zie de leerlingen soms letterlijk op het puntje van hun stoel zitten. Ik probeer ook altijd te stoppen bij een cliffhanger, want dat zorgt ervoor dat de klas nieuwsgierig blijft.

Een boek dat de klas niet meer wilde wegleggen

Ik geef mijn eigen kinderen elke zomervakantie een nieuw boek cadeau en kies dan altijd boeken die ik zelf ook wel zou willen lezen. Deze zomer gaf ik de oudste De Goudrijder. Hij las het in anderhalve dag uit en vond het supermooi. Daarna las ik het zelf ook en wist ik dat dit mijn eerste voorleesboek zou worden voor mijn nieuwe groep 5.

Het boek leest vlot en is spannend. De hoofdstukken zijn niet al te lang en dat maakt het een prettig voorleesboek. Daarnaast zit er ook een mooie boodschap in het verhaal. Én het is prachtig geïllustreerd door Jeska Verstegen. De klas vond het geweldig. Nog nooit eerder had ik in de vierde week van het schooljaar mijn eerste voorleesboek al uit.

Het verhaal als haakje

In de Taalmethode was één van de lesdoelen in de eerste weken om een brief te leren schrijven. In de eerste les werd uitgelegd uit welke onderdelen een brief bestaat, in de tweede les moesten de leerlingen zelf een brief schrijven. Maar die opdracht was te weinig concreet. Een brief schrijven is best een ingewikkelde opdracht voor zeven- en achtjarigen.

Als ze zelf ook nog eens moeten bedenken aan wie ze willen schrijven en waarom, wordt de opdracht nóg ingewikkelder. Ik wilde de opdracht meer afbakenen voor de leerlingen. Ik zoek het liefst altijd haakjes met lezen of met kinderboeken in mijn lessen, dus leek het me leuk om te schrijven aan de auteur van De Goudrijder, Maren Stoffels. Zeker omdat de leerlingen zo hebben genoten van haar boek.

Verrast door hun vragen

Wát hebben de leerlingen me verrast. Ik had verwacht dat er meer vragen zouden komen in de categorie ‘Wat is je lievelingskleur?’ en ‘Hoe oud ben je?’ Maar de vragen die ze bedachten gingen veel meer over het boek en het schrijfproces.

Bijvoorbeeld: ‘Hoe lang heb je erover gedaan om De Goudrijder te schrijven?’ Maar ook: ‘Heb je, naast schrijven, nog andere talenten?’ Dat zijn prachtige vragen. Verder hopen ze dat er een tweede deel van De Goudrijder gaat komen.

Wat kinderen leren van lezen en voorlezen

Lezen en voorlezen hebben een bewezen positief effect op de taal- en woordenschatontwikkeling van kinderen. Maar leerlingen leren ook andere dingen van lezen en voorlezen dan we met een toets kunnen meten. Bijvoorbeeld over empathie en het jezelf kunnen verplaatsen in een ander. Bij het voorlezen praat ik geregeld met de klas over wat we hebben gelezen. Ik vraag ze bijvoorbeeld hoe de hoofdpersoon zich voelt en hoe zíj zich zouden voelen als ze in dezelfde situatie zaten.

Of ik bespreek met ze of ze dezelfde beslissing als de hoofdpersoon zouden hebben genomen en waarom. Dat maakt dat ze nadenken over zichzelf en over hun gevoelens. Dat ze leren woorden te geven aan gevoel en dat ze ervaren dat een ander ook iets anders kan voelen.

Meer dan een opdracht uit het boek

Ik hoop dat de leerlingen door de brieven die ze hebben geschreven ervaren dat ze datgene wat ze proberen te leren op school, ook in het echte leven kunnen gebruiken. Het schrijven van een brief is niet alleen een opdracht in een taalboek. Het is een manier om iemand een compliment te geven of een vraag te kunnen stellen.

De brieven voor Maren Stoffels zijn prachtig geworden, met bovenaan de plaats en datum en met een aanhef en afsluiting. Met mooie woorden en zinnen voor Maren. Ik heb ze op de bus gedaan. Misschien krijgen we wel een brief terug.”

Geschreven door Ruth Smeets

Ruth Smeets is freelance journalist met een voorliefde voor verhalen over gezond eten en mentale gezondheid. Ze schrijft onder meer over over voedingstrends en het ontwikkelen van een positieve relatie met eten. Voor J/M Ouders maakt ze de rubriek ‘Het eetdagboek van…’, waarin ze ouders bevraagt over eetgewoontes en tafelrituelen. Ruth woont in Frankrijk, waar ze haar dagen vult met schrijven, wandelen en (hoe kan het ook anders?) koken en bakken voor geliefden, het liefst tot het hele huis ruikt naar zelfgebakken bananenbrood of een zacht pruttelende stoof.

Reacties