Ruth Smeets Gezondheid 7 mei 2026, 13:02

Leestijd: 4 minuten

Expert legt uit: wat kun je het beste eten rond de eindexamens (en wat juist niet)?

De eindexamens zijn voor veel leerlingen spannend en intens. Online gaan beweringen rond over ‘brain foods’, ofwel eten dat de concentratie zou verbeteren. Wat klopt daarvan? En wat kun je beter laten staan? J/M Ouders vroeg het aan het Voedingscentrum.

Intensieve periodes, zoals de examenperiode, vragen om energie. En dan geen snelle en kortdurende energiepieken met een dip erachteraan, maar stabiele brandstof waarmee je het uren volhoudt. De basis is simpel: eet en drink genoeg. Zo voorkom je dat je met een knorrende maag leert of aan je examen begint.

Welk eten neem je mee naar een examen?

Een centraal schriftelijk eindexamen duurt gemiddeld tussen twee en drie uur. Een flinke rit, die je goed wilt doorkomen. Daarom adviseert het Voedingscentrum om wat eten mee te nemen, zoals een banaan, wat druiven, een (al gepelde) mandarijn of een belegd broodje. “Zo houd je je energie op peil en kun je je daarna weer volledig storten op de lastige sommen en teksten”, zegt woordvoerder Maartje Boot.

Minstens zo belangrijk is voldoende drinken. “Als je weinig drinkt, kun je je suf gaan voelen en dat wil je natuurlijk liever voorkomen. Neem daarom een flesje water of een thermosbeker thee mee.” Al hoef je het vlak voor het examen niet te overdrijven, anders moet je halverwege naar het toilet.

Werken ‘brain foods’ echt?

Producten zoals blauwe bessen, noten en zaden, pure chocolade, avocado’s en eieren staan bekend als ‘brain foods’. Ze bevatten veel voedingsstoffen die belangrijk zijn voor je hersenen. Toch kun je er geen wonderen van verwachten.

Speciale voedingsmiddelen die je slimmer maken, bestaan helaas niet. Hoewel het tijdens de examenperiode inderdaad belangrijk is om voldoende voedingsstoffen binnen te krijgen, bereik je dit vooral door zoveel mogelijk te variëren met producten binnen de Schijf van Vijf.

Belangrijker dan losse ‘superfoods’ is je totale eetpatroon: veel groente en fruit, volkorenproducten, een handje ongezouten noten, voldoende zuivel en veel water. Thee zonder suiker is ook een gezonde keuze. Met koffie is het opletten: de hoeveelheid cafeïne hierin kan invloed hebben op je slaap. En juist die heb je nu hard nodig.

Hoe belangrijk zijn vaste eetmomenten?

In drukke periodes helpt regelmaat. Drie maaltijden per dag, ontbijt, lunch en avondeten, zorgen voor een constante aanvoer van energie. Zo voorkom je dat je tussendoor grijpt naar snelle, ongezonde snacks. Belangrijk, want die snacks kunnen leiden tot snelle suikerpieken en -dips, waardoor je je moe voelt.

Het Voedingscentrum adviseert daarnaast om tijdens het leren en de toetsen genoeg te blijven eten en drinken. En neem voldoende pauzes. “Je kunt niet continu studeren: tussendoor ontspannen en de tijd nemen voor een lekkere lunch, helpt je uiteindelijk vaak beter dan uren achter elkaar doorstampen.”

Eten rond de eindexamens: welke voeding laat je liever staan?

Bij de eindexamens heb je misschien een beeld van jongeren die met blikjes energiedrank blokken voor hun eindexamens. Zulke drankjes lijken aantrekkelijk, maar bevatten veel cafeïne en suiker. Dat kan leiden tot hoofdpijn, hartkloppingen, angstgevoelens en slaapproblemen. Bovendien zijn de zuren slecht voor je tanden. Laat ze daarom liever staan of drink ze alleen bij uitzondering.

Wat betreft koffie geldt: houd het bij één tot twee kopjes per dag. Ben je gevoelig voor cafeïne? Neem dan minder. Koffie kan invloed hebben op de slaap. En juist slaap is belangrijk om goed te kunnen presteren.

En druivensuiker? Deze snoepjes geven inderdaad kort energie in de vorm van calorieën, maar zorgen daarna vaak voor een dip. “Haal deze energie liever uit producten uit de Schijf van Vijf, zoals fruit of volkorenbrood. Deze producten leveren meteen ook andere nuttige voedingsstoffen, zoals vitamines, mineralen en vezels.”

Wat is het ideale eetpatroon tijdens de eindexamens?

Tijdens de examenperiode draait het dus om balans: drie goede maaltijden per dag, waarbij je zoveel mogelijk varieert met producten uit de Schijf van Vijf, aangevuld met gezonde tussendoortjes zoals fruit of een belegd broodje. Daarnaast is het vooral belangrijk om genoeg te blijven drinken.

Stress kan ervoor zorgen dat je meer of minder eet dan normaal. Vaste eetmomenten helpen dat op te vangen. En vergeet niet: af en toe iets lekkers tussendoor mag ook. Even genieten en ontspannen hoort er net zo goed bij.

Geschreven door Ruth Smeets

Ruth Smeets is freelance journalist met een voorliefde voor verhalen over gezond eten en mentale gezondheid. Ze schrijft onder meer over over voedingstrends en het ontwikkelen van een positieve relatie met eten. Voor J/M Ouders maakt ze de rubriek ‘Het eetdagboek van…’, waarin ze ouders bevraagt over eetgewoontes en tafelrituelen. Ruth woont in Frankrijk, waar ze haar dagen vult met schrijven, wandelen en (hoe kan het ook anders?) koken en bakken voor geliefden, het liefst tot het hele huis ruikt naar zelfgebakken bananenbrood of een zacht pruttelende stoof.