Lisette Gerbrands
Lisette Gerbrands Persoonlijke verhalen vandaag, 
Leestijd: 6 minuten

Grian ving in 25 jaar zo’n 250 pleegkinderen op: ‘Bij ieder afscheid breekt mijn hart opnieuw’

Grian ving in 25 jaar zo’n 250 pleegkinderen op. Sommigen bleven één nacht, anderen jarenlang. Hoewel ze weet dat de kinderen weer vertrekken, hecht ze zich volledig. En dat maakt ieder afscheid soms hartverscheurend.

Naar schatting hebben zo’n 250 kinderen bij haar gewoond, soms één nacht, soms jarenlang. Als crisispleegouder weet ze dat de kinderen die bij haar binnenkomen meestal ook weer vertrekken. Toch beschermt ze zichzelf niet tegen de liefde die ze voor hen voelt. “Een kind verdient het om zonder voorbehoud geliefd te worden. Ook als je weet dat het afscheid eraan komt.”

“Eigenlijk zijn we er een beetje ingerold. Ik heb zelf ervaring met pleegzorg: ik ben pleegzus geweest en ook pleegkind. Op een gegeven moment pasten we op een meisje uit het asielzoekerscentrum. Toen kregen we de vraag of pleegzorg misschien iets voor ons zou zijn. En zo is het begonnen: ik had ooit een droom waarin ik een huis had, vol kinderen uit allerlei culturen. Op de deur stond: ‘Huis van hoop’. Dat beeld is me altijd bijgebleven.

Ik wil kinderen een plek bieden waar ze tot rust kunnen komen en weer hoop krijgen. Een schakel zijn in een jong leven. Er is weinig zo mooi als wanneer je licht ziet terugkomen in doffe ogen, een kind weer hoort schaterlachen na een periode van stilte of merkt dat het zich eindelijk veilig genoeg voelt om boos te worden. Zelfs een eerste driftbui kan dan iets moois zijn. Het betekent dat een kind niet langer alleen maar aangepast gedrag laat zien. De afgelopen jaren hebben me veel geleerd over geduld, flexibiliteit, hechting en trauma. Vooral heb ik geleerd om achter gedrag te kijken. Wat laat een kind zien en wat zit daaronder? Pleegouderschap verandert je leven, maar ook jezelf.

‘Mijn hart breekt als een pleegkind vertrekt, maar ik zou het zo weer doen'
Eigen beeld

Grian hecht zich aan ieder pleegkind, ondanks het afscheid

Ik doe voornamelijk crisisopvang. Dat betekent dat kinderen vaak onverwacht bij ons komen en dat het verblijf in principe tijdelijk is. Ze gaan bijvoorbeeld terug naar hun ouders of familie, of naar een pleeggezin waar ze kunnen opgroeien. Natuurlijk zijn er ook kinderen gebleven. Maar ik weet bij iedere plaatsing dat het afscheid er waarschijnlijk ooit komt.

Ik krijg vaak te horen: ‘Ik zou dat niet kunnen, ik zou me veel te veel hechten.’ Toch geloof ik niet zo in mezelf beschermen tegen dat verdriet. Ik ga er vol in. Ik heb lief, ik zorg en ik geef een kind de ruimte om zich aan mij te hechten. Een kind heeft er niet voor gekozen om uit zijn vertrouwde omgeving te worden gehaald. Het heeft recht op liefde, zonder dat ik voortdurend een slag om de arm houd omdat het misschien weer weggaat. Als de klik wat minder sterk is, is dat ook goed. Maar als we helemaal verliefd op elkaar zijn, kan het afscheid ontzettend zwaar zijn. Dan breekt mijn hart. Tegelijkertijd kan ik bewust kiezen voor pleegouderschap, voor mijn eigen verdriet zorgen en uiteindelijk weer herstellen. Het kind heeft die keuze niet gehad. Ik denk weleens: liever dat ik het kind heb liefgehad en het heb mogen kennen, dan dat ik die liefde uit angst voor het afscheid niet had toegelaten. Liefde is bovendien een werkwoord. Ook als het niet vanzelf gaat, kun je ervoor kiezen om er voor een kind te zijn.”

Ook na 25 jaar pleegzorg blijft afscheid nemen moeilijk

Vroeger vond ik dat ik eigenlijk geen recht had op verdriet als een pleegkind vertrok. Het was immers niet mijn kind? En ik had zelf voor deze situatie gekozen. Inmiddels weet ik dat ik ook voor mezelf mag zorgen. Ik mag rouwen en ik mag het moeilijk vinden. Dat gevoel hoeft niet kleiner te worden gemaakt omdat ik wist dat het afscheid ooit zou komen. Hoe groter het verdriet, hoe groter de liefde blijkbaar is geweest. En hoe rijk ben je als je zoveel liefde in je leven mag ervaren?

Natuurlijk is het stil als een kind vertrekt. Je hebt samen een periode meegemaakt, voor een kind gezorgd en allerlei kleine gewoontes opgebouwd. Dan moet je opnieuw wennen aan een huis waarin dat kind er niet meer is. Ik probeer ruimte te geven aan dat gemis, in plaats van meteen door te gaan alsof er niets is gebeurd.

Grians eigen kinderen groeiden op met steeds nieuwe pleegkinderen

Mijn biologische kinderen weten niet beter dan dat er opeens een onbekend kindje in een wiegje ligt of iemand extra aan tafel zit. Ze zijn ermee opgegroeid dat kinderen na een korte of langere periode weer vertrekken en er ook weer nieuwe kinderen komen. Als een kind langer blijft of mogelijk niet meer weggaat, bespreken we dat uitgebreid met elkaar. Iedereen in huis moet de ruimte voelen om een band op te bouwen.

Elk kind dat vertrekt, blijft onderdeel van ons gezin. We hebben foto’s en halen samen herinneringen op. Soms zijn dat grappige anekdotes, soms ook moeilijke momenten. Af en toe zien we een pleegkind terug, maar vaker gebeurt dat niet. Het is allemaal onderdeel van ons leven. Ik vind het wel belangrijk dat de kinderen die al in je gezin wonen voldoende ruimte houden. Dat gaat niet alleen over een eigen slaapkamer, maar vooral over tijd, aandacht en hun gevoelens. Niet ieder kind hoeft evenveel met een pleegkind te hebben. De een hecht zich snel, de ander houdt liever wat afstand. Dat mag. Als pleegouder moet je daar oog voor hebben en het bespreekbaar houden. Ik ben er trots op dat mijn kinderen inmiddels ook zonder reserve klaarstaan als er opnieuw een crisisplaatsing komt.

Niet de pleegkinderen, maar de regels maken pleegzorg soms zwaar

Ik doe dit inmiddels ruim 25 jaar. Het heeft mijn leven uitdaging en betekenis gegeven, op een manier die bij mij past. Ik kan kinderen bieden wat ik zelf ook zo nodig had: een plek waar ze zichzelf mogen zijn en weten dat ze geliefd zijn. Wat ik het moeilijkst vind, zijn eigenlijk niet de kinderen, maar alles eromheen. Veel staat of valt met goede communicatie tussen pleegzorg, de gemeente, voogden en het pleeggezin. Soms is het lastig om de juiste hulpverlening op gang te krijgen. Dan loop je tegen regels en beleid aan, terwijl je ondertussen wel de verantwoordelijkheid voor een kind draagt. Je bent vrijwilliger, maar er wordt ook veel van je verwacht.

Toch blijf je voor dat kind gaan. Vanuit liefde verleg je grenzen en probeer je te regelen wat nodig is. En als blijkt dat een kind weer terug kan naar zijn ouders, moet je ook die kant van de liefde kunnen zien. Je gunt een kind dat het weer bij zijn eigen gezin kan zijn, als dat veilig en mogelijk is. Dat is uiteindelijk waar het om draait: niet om wat ik als pleegouder graag wil, maar om wat dit kind nodig heeft.”

Foutje gezien? Mail ons. Wij zijn je dankbaar.

Lisette Gerbrands
Geschreven door Lisette Gerbrands

Als moeder van twee zoons van 7 en 3 jaar ziet Lisette (1985) dagelijks hoe groot de afstand kan zijn tussen theorie en praktijk. Die ervaring neemt ze mee in haar werk, waarin journalistieke nieuwsgierigheid en herkenbare verhalen samenkomen. Met haar achtergrond in Communicatie schrijft ze vanuit Den Bosch verhalen die laten zien dat er niet één juiste aanpak bestaat. Ze biedt ouders herkenning, nuance en perspectief in een fase van het leven waarin vragen vaak belangrijker zijn dan antwoorden.

Reacties