Lisette Gerbrands Persoonlijke verhalen 15 mei 2026bijgewerkt: 23 mei 2026, 08:13

Leestijd: 4 minuten

Schrijver Jeroen Pen (38): ‘We geven kinderen te snel ADHD-medicatie zonder echt te kijken’

Drukke kinderen. Bijna elke ouder kent ze, of heeft er zelf één. Kinderen die niet stilzitten, snel afgeleid zijn of moeite hebben om mee te komen in het tempo dat van ze gevraagd wordt. De vraag die daar steeds vaker bij hoort: hoort dit erbij, of moet er iets aan gedaan worden? Volgens schrijver Jeroen Pen (38) schuurt daar iets.

In zijn nieuwste boek stelt hij een ongemakkelijke vraag: behandelen we kinderen, of proberen we ze passend te maken in een systeem dat weinig ruimte laat?

Lijstje

“Veel mensen denken dat ADHD uitlegt waarom een kind druk is,” zegt Jeroen. “Maar dat is niet zo. Het is een beschrijving van gedrag, een lijstje kenmerken. Het vertelt je niet waar het vandaan komt.” En toch volgt er vaak een vrij standaardoplossing: medicatie. “Dat is ergens begrijpelijk,” zegt hij. “We zoeken naar houvast, naar iets wat werkt. Maar we slaan daarmee soms een stap over: namelijk echt kijken naar het kind.”

Persoonlijke ervaring

Jeroen weet waar hij het over heeft. Hij gebruikte jarenlang ADHD-medicatie en raakte er uiteindelijk verslaafd aan. Toch wil hij zijn eigen verhaal niet als absolute waarheid neerzetten. “Ik wil niet de ex-roker zijn die zegt dat niemand ooit meer een sigaret mag aanraken. Voor veel mensen werkt medicatie. Maar wat we ons wel moeten realiseren: als honderd mensen het gebruiken, zitten daar ook risico’s tussen. Dat gesprek voeren we nog te weinig.”

Wat we vaak niet zien

Volgens Jeroen zit de grootste blinde vlek niet per se in het gebruik van medicatie, maar in hoe we ernaar kijken. “Er zijn studies die laten zien dat kinderen zich beter kunnen concentreren met medicatie,” legt hij uit. “Maar er is ook onderzoek dat laat zien dat schoolprestaties niet altijd verbeteren, en dat effecten na verloop van tijd afnemen.” Daarnaast wijst hij op de geschiedenis van bepaalde middelen. “Sommige medicijnen die nu worden voorgeschreven, zijn in het verleden van de markt gehaald vanwege verslavingsrisico’s. Dat verhaal hoor je bijna nooit terug, zeker niet als het om kinderen gaat.”

‘Probleem’

Wat misschien nog wel belangrijker is: de context waarin gedrag wordt beoordeeld. “We leven in een samenleving waarin veel van kinderen wordt gevraagd,” zegt Jeroen. “Stilzitten, focussen, presteren. En dat liefst zo vroeg mogelijk.” Alleen niet ieder kind past daar vanzelf in. “Ik heb sterk het gevoel dat we soms te snel labelen. Niet omdat ADHD niet bestaat, dat doet het zeker, maar omdat we minder ruimte lijken te hebben voor variatie.”

Impliciete boodschap

Voor kinderen zelf kan die benadering grote gevolgen hebben. Jeroen spreekt uit ervaring. “Bij mij heeft het geleid tot een diep gevoel dat ik bepaalde dingen niet kon zonder medicatie,” vertelt hij. “Alsof ik niet ‘goed genoeg’ was zoals ik was.” En dat is precies waar het volgens hem schuurt. “De impliciete boodschap kan zijn: zoals jij bent, is lastig. Dat doet iets met je zelfbeeld.” Pas jaren later, toen hij stopte met medicatie, merkte hij dat dat beeld begon te kantelen. “Ik kon eigenlijk alles nog steeds. Dat besef heeft tijd nodig gehad.”

Vertragen

Wat zou er anders kunnen? Het antwoord van Jeroen is verrassend eenvoudig, en tegelijkertijd lastig in de praktijk. “Geef kinderen meer tijd,” zegt hij. “Niet alles hoeft meteen opgelost of ‘gerepareerd’ te worden.” Hij pleit voor meer geduld, zowel in het onderwijs als thuis. “Kinderen ontwikkelen zich in hun eigen tempo. Een leerachterstand op je tiende zegt niet alles over hoe je er op je twintigste voor staat.”

Voor ouders kan dit best een ingewikkeld spanningsveld zijn. Je wilt je kind helpen, maar ook geen verkeerde keuzes maken. Jeroen is daar helder in: “De keuze ligt uiteindelijk bij ouders. Het is goed om jezelf de vraag te stellen: waar komt dit gedrag vandaan? En wat heeft mijn kind écht nodig?” Dat kan van alles zijn: meer beweging, een andere manier van leren, of simpelweg iemand die naast hem of haar gaat zitten en zegt: we doen het samen.

Geen perfecte oplossing

Er is geen eenvoudig antwoord op de vraag of druk gedrag ‘behandeld’ moet worden. En dat hoeft misschien ook niet. “Het gaat er niet om dat we nooit meer medicatie gebruiken,” zegt Jeroen. “Maar wel dat we bewuster kijken. Dat we niet alleen vragen: hoe krijgen we dit gedrag weg? Maar ook: wat probeert dit kind ons te vertellen?” Misschien begint het daar. Niet bij het oplossen, maar bij het begrijpen.

Buitenspeelgoed aangeraden door onze redactie

Micro Step € 164,00 bij bol.com Bekijk product →

Woom Fiets € 658,99 bij bol.com Bekijk product →

Nijdam Rolschaatsen € 49,99 bij bol.com Bekijk product →

Pop-Up Voetbaldoelen Set van 2 – Kinderen – Voetbaldoeltjes – Opvouwbaar – 120 x 90 cm – 2 stuks – Zwart € 39,95 bij bol.com Bekijk product →

VirtuFit Basketbalpaal € 79,95 bij bol.com Bekijk product →

LifeGoods Bolderkar Opvouwbaar – 94L – 70KG Draagkracht – 90x50x58CM – Draaibare wielen – Inklapbare bolderwagen € 51,99 bij bol.com Bekijk product →

Geschreven door Lisette Gerbrands

Als moeder van twee zoons van 7 en 3 jaar ziet Lisette (1985) dagelijks hoe groot de afstand kan zijn tussen theorie en praktijk. Die ervaring neemt ze mee in haar werk, waarin journalistieke nieuwsgierigheid en herkenbare verhalen samenkomen. Met haar achtergrond in Communicatie schrijft ze vanuit Den Bosch verhalen die laten zien dat er niet één juiste aanpak bestaat. Ze biedt ouders herkenning, nuance en perspectief in een fase van het leven waarin vragen vaak belangrijker zijn dan antwoorden.