Lisette Gerbrands Gezin vandaag, 13:01

Leestijd: 4 minuten

Marieke (45) over de rol van bonusmoeders: ‘Het is soms ook loslaten wat je dacht dat het zou zijn’

Veel bonusmoeders beginnen met de verwachting dat een samengesteld gezin gaandeweg vanzelf een geheel wordt. In de praktijk blijkt dat beeld vaak anders. Marieke Rutten (45) ziet in haar werk hoe zoeken naar balans, grenzen en verbondenheid centraal staat, en hoe belangrijk het is om die zoektocht niet te onderschatten.

“Er zijn veel misverstanden over wat het betekent om bonusmoeder te zijn. Een van de grootste is dat je samen automatisch een gezin vormt zoals ieder ander gezin. Dat is niet zo. Het is een andere dynamiek, met eigen lagen, tijd en gevoeligheden.”

Roze wolk

Marieke ziet in haar werk als coach dat veel bonusmoeders onbewust met verwachtingen beginnen die niet realistisch zijn. “Dat je zou moeten weten waar je aan begint, en dus niet mag ‘zeuren’. Of dat hechting vanzelf ontstaat, omdat je er nu eenmaal bent. Of dat je van je stiefkinderen intens moet houden en ze altijd leuk moet vinden. Maar zo werkt het niet. Ook niet dat je alles voor de kinderen moet doen, of dezelfde rol hebt als de vader of moeder.”

Die misverstanden hebben gevolgen in de praktijk. “Wat ik het vaakst zie, is teleurstelling. De verwachting van een soort roze wolk die snel plaatsmaakt voor iets veel wisselender. Het kan voelen alsof je voortdurend moet schakelen, zonder dat je echt ergens landt.”

Eigen rol

Volgens Marieke raken veel bonusmoeders daarbij iets van zichzelf kwijt. “Ze proberen de relatie met de kinderen goed te houden, maar ook met hun partner en de andere ouder. Daardoor vervagen hun eigen grenzen. Of ze nemen te veel verantwoordelijkheid over van de vader, wat juist weer spanning kan geven met de biologische moeder of met de kinderen zelf.”

Een ander terugkerend gevoel is eenzaamheid. “Op dagen dat de kinderen er zijn, verschuift alles. De relatie staat even op pauze, en veel bonusmoeders voelen zich dan buitengesloten. Alsof ze nergens echt helemaal bij horen.” Conflicten tussen ouders maken dat vaak complexer. “Loyaliteit van kinderen speelt daarin altijd mee, ook als de situatie lastig is. En als er nog veel spanning zit tussen de ouders, zie je dat dat doorwerkt in het hele systeem.”

Haar advies is helder, al is het niet altijd makkelijk uitvoerbaar. “Neem het niet over. Ga niet tussen het conflict staan, maar blijf bij je eigen rol. Spreek je partner aan op zijn of haar aandeel, en bewaak dat je niet in een strijd terechtkomt die niet van jou is.”

Ze benadrukt ook het belang van zelfzorg. “Als je merkt dat bepaalde situaties steeds op je ‘rode knoppen’ drukken, zoek daar hulp bij. Dat is geen zwakte, dat is nodig om overeind te blijven.” Niet alleen de relatie met de kinderen vraagt aandacht, zegt ze, maar ook de relatie met de partner en het bredere systeem. “Kijk goed hoe iemand omgaat met de ex-partner, hoe erover gesproken wordt. Dat zegt vaak veel over wat jij later in die dynamiek kunt verwachten.”

Het verschil

Toch ziet ze ook dat het wél kan werken. “Ik heb zelf kinderen met een bonusmoeder, en in het begin moesten we allemaal zoeken. Maar als er bereidheid is en minstens één iemand in staat is om te de-escaleren, ontstaat er ruimte. Ik heb een goede band met de bonusmoeder van mijn kinderen, en ook met de moeder van mijn bonuszoons. We werken soms zelfs samen, omdat we allebei in hetzelfde vak zitten.” Wat daarin helpt, is volgens haar iets fundamenteels. “Erkennen dat iedereen een eigen tempo en eigen thema’s heeft. En dingen niet persoonlijk maken.”

Voor bonusmoeders die hun plek zoeken, is haar belangrijkste advies misschien wel het meest eenvoudig. “Zorg dat je ook een eigen leven houdt. Stap niet volledig in een gezin dat nog niet helemaal van jou is. Doe dingen waar jij energie van krijgt. Je bent niets verplicht behalve aan jezelf.”

Ze ziet vaak dat dat verschil maakt. “Vul je leven niet alleen met de ‘week met kinderen’ en de ‘week zonder’. Kijk juist wat de voordelen zijn van die ruimte. Vrije avonden kunnen ook iets zijn wat je bewust terug wilt laten komen.”

Andere manier van kijken

En als het schuurt, zegt ze, is stilte niet de oplossing. “Spreek je uit naar je partner. Niet pas als het te veel wordt, maar eerder. Wees concreet over wat je nodig hebt. Vaak wil een partner echt meedenken, maar moet hij of zij wel weten waar het over gaat. Soms is dat iets kleins, zoals even samen een wandeling na het eten.” Wat Marieke vooral probeert over te brengen is een andere manier van kijken. “Bonusmoeder zijn is niet één vaste rol. Het is zoeken, schakelen, en soms ook loslaten wat je dacht dat het zou zijn. En dat is niet mislukken, dat is gewoon de realiteit van hoe samengestelde gezinnen werken.”