Loth van Veen Persoonlijke verhalen vandaag, 11:03

Leestijd: 11 minuten

Mariëlle (37) verkocht haar huis en reist met 3 kinderen: ‘We willen niet meer terug naar vroeger’

Steeds meer Nederlandse gezinnen dromen van een leven in het buitenland. Minder haast, meer natuur en meer tijd voor elkaar. Maar hoe is het echt om met kinderen opnieuw te beginnen in een ander land? Loth (41), die in Zweden woont, en Mariëlle Vosman-Teuwissen (37) en haar man Jos (36) verkochten hun huis en vertrokken met hun drie kinderen voor onbepaalde tijd in een camper.

Hi Loth,

Wat mooi dat je in je brievenreeks schrijft over opvoeden over de grens. Het zette mij aan het denken. Want gaat het echt om de plek waar je woont of reist? Of gaat het veel meer over wat zo’n grote verandering doet met je gezin?

Wij zijn Jos (36), Mariëlle (37), Evelyn (8), Oliver (5) en Claire (4). Voorheen hadden wij een redelijk normaal leven. We werkten fulltime, hadden spelende kinderen in de achtertuin en ook nog een leuke hond. Voordat de kinderen er waren, reisden we veel. Daarna nog wel, maar niet meer naar van die verre, exotische plekken.

Toen kwam corona. Tijdens de eerste lockdown ervaarden we hoe het was om langere tijd samen te zijn met Evelyn, die toen bijna drie was. We konden het goed regelen met ons werk en waren om beurten bij haar. Ze bloeide helemaal op in die twee maanden. Ze was vrolijk, haar spraak ontwikkelde zich snel en ze zat echt lekker in haar vel. Later werd Oliver in de tweede lockdown geboren en daarna Claire.

We zochten steeds meer naar een manier waarop werk en gezinsleven beter bij elkaar konden aansluiten. Door van loondienst naar zzp te gaan, waren we niet langer gehecht aan een vaste baan. We besloten samen te gaan ondernemen en konden daardoor beter afstemmen op de kinderen. Tegelijk bleef het reizen roepen.

Mariëlle en Jos verkopen hun huis en vertrekken met 3 kinderen

Omdat we niet meteen een volle agenda hadden in ons nieuwe bedrijf, voelden we de ruimte om ons leven nog verder om te gooien. We verkochten ons huis en ons hele hebben en houden in Nederland en besloten voor onbepaalde tijd fulltime te gaan reizen. Sinds oktober 2025 doen we dat met onze camper. Afgelopen winter staken we voor drie maanden over naar Marokko en op dit moment zijn we in de Schotse Hooglanden. Het bergachtige landschap met paars bloeiende heidevelden is prachtig, en er staat zo’n lekkere frisse wind.

We werken op dit moment niet en leven van eerder opgebouwd vermogen en de overwaarde van onze woning. Die keuze hebben we niet licht genomen. We hebben veel uitgezocht en voorbereid. Toen we onze plannen deelden, kregen we best wat kritische vragen. Vragen waar we zelf echt wel over hadden nagedacht, maar door de bezorgdheid van anderen gingen we toch weer twijfelen.

Achteraf besef ik dat die vragen vaak meer zeiden over de zorgen of overtuigingen van anderen dan over onze eigen keuze. De voorbereiding was misschien wel het moeilijkste deel van de reis. Je zit dan nog in je oude omgeving, met een ander normaal. Eenmaal op reis is dát je nieuwe werkelijkheid. Onder reizende gezinnen is het helemaal niet gek dat je onderweg bent. Die vanzelfsprekendheid hielp ons enorm.

Een van de dingen die we vooraf minder goed konden overzien, was de impact van 24/7 samen zijn. We wisten het natuurlijk wel, maar we vóélden het pas toen we daadwerkelijk zoveel samen waren. We hadden na vertrek onze zinnen gezet op Frankrijk en Spanje, om daar het warme najaar mee te pakken. In plaats daarvan kregen we storm, regen, hagel en onweer. Bij een beetje miezer trokken we nog wel naar buiten, maar op dagen dat het met windkracht zeven regende, was dat geen optie meer.

Met 5 mensen en een natte hond in de camper

We hebben een behoorlijk grote camper, maar het blijven een paar vierkante meters waarin je met z’n vijven en een natte hond verblijft. De donderwolken hingen dan niet alleen buiten, maar ook in de camper. Zodra de deur weer open kon, we buiten konden eten en de kinderen weer buiten speelden, klaarde de lucht binnen ook weer op.

Dat vele samen zijn veranderde ook hoe we naar onderwijs kijken. Voor ons is onderwijs veel meer geworden dan met boekjes aan tafel zitten. In eerste instantie bleven we via flexischoling verbonden aan de basisschool van Evelyn en Oliver. Oliver zat nog in groep 1, dus dat stelde niet zoveel voor, maar voor Evelyn, die in groep 4 zat, hadden we flink wat boeken en schriften meegekregen. Iedere week hielden we bij wat we moesten doen, stuurden we methodetoetsen naar de leerkracht en hadden we een hulplijn op afroep.

Waarom Mariëlle kiest voor thuisonderwijs onderweg

Die ervaring heeft ons vertrouwen gegeven om komend jaar zelfstandig door te gaan met thuisonderwijs. We combineren bekende methodes met ander lesmateriaal, bijvoorbeeld voor Engels en wereldoriëntatie. Maar misschien zit het belangrijkste onderwijs wel in het reizen zelf. Bij alles wat we zien en meemaken is er gelegenheid om te leren. De kinderen stellen de hele dag vragen en daardoor zijn we voortdurend in gesprek.

Hun wereld wordt letterlijk groter. Waar wij opkijken van kamelen die op een markt worden verkocht, kijken zij nog met een nieuwsgierige, onbevangen blik. Voor hen is het niet meteen iets bijzonders of vreemds. Het is iets wat ze zien, waar ze vragen over stellen en dus over leren.

24/7 samen met 3 kinderen vraagt ook iets van ouders

Tegelijk vraagt dit leven ook veel van ons als ouders. We hebben ontzettend veel tijd als gezin, en dat was een van de redenen waarom we wilden reizen. Maar je schakelt niet meer zo makkelijk tussen werk, ouderrol en tijd voor jezelf. Je maakt alles van elkaar mee, de hele tijd. In Nederland waren de kinderen op school of het kinderdagverblijf, speelden ze bij oma, de buren of vriendjes. Nu moeten we die ruimte bewuster organiseren. Jos pakt regelmatig de gravelbike of, als we in een surfgebied staan, zijn surfplank. Ik trek mijn wandelschoenen aan voor een hike.

Onze aanpak is onderweg veranderd. Eerst dachten we veel uit: persoonlijke doelen, carrièreplannen, opleidingen, routes, campervoorzieningen, school. Maar door alles te plannen, zet je soms ook opties dicht en is er minder ruimte om mee te bewegen met wat er op dat moment nodig is. Waar we eerder vooral bezig waren met het wat, gaat het nu veel meer over het hoe. Hoe willen we ons voelen? Wat past daarbij? Hoe kijken we naar de ontwikkeling van onze kinderen? En wat vraagt dat van ons?

Waarom het gezin voorlopig niet terug wil naar Nederland

Ondanks de uitdagingen willen we nu niet terug naar hoe we het vroeger deden. We maken zoveel herinneringen. Om de zoveel dagen zijn we in een andere omgeving. Surfen, hiken, lokale lekkernijen proberen, zien hoe mensen op verschillende plekken wonen en leven, en al die bijzondere ontmoetingen onderweg. Mooi om te zien is ook hoe makkelijk de kinderen contact leggen met anderen. Sommige reizende gezinnen kwamen we meerdere keren tegen en met een paar van hen voerden we diepgaandere gesprekken dan met mensen die we al jaren kennen.

De vraag wat thuis eigenlijk is, reist dan ook regelmatig met ons mee. Is thuis een huis, een plek, een land? Of is thuis misschien vooral de plek waar je samen bent, waar je kunt landen, waar je even niet verder hoeft?

Ik ben benieuwd hoe jij dat in Zweden ervaart. Hoe was het voor jullie om los te komen uit jullie oude normaal? Wat deed emigreren met jullie gezinsdynamiek? Hoe kijk jij naar onderwijs in een ander

land, en hoeveel ruimte is er in Zweden voor de behoeften van individuele kinderen? En misschien vooral: hoe vinden jullie de balans tussen samen zijn en ruimte houden voor jezelf?

Groetjes,

Mariëlle

Volg Mariëlle en haar gezin op Instagram.

Reactie van Loth uit Zweden

Hej Mariëlle,

Wat een mooie vraag: gaat opvoeden over de grens eigenlijk over de plek waar je woont of reist, of over wat zo’n grote verandering met je gezin doet? Ik denk steeds meer dat het dat laatste is. Natuurlijk maakt het uit of je in Thailand, Zweden, Marokko of de Schotse Hooglanden bent. Maar de echte verschuiving zit vaak in wat er gebeurt als je uit je oude vanzelfsprekendheden stapt. Als school, werk, huis, ritme, sociale kring en toekomstplannen ineens niet meer zo vastliggen als daarvoor.

Wat je schrijft over corona als eerste kantelpunt herken ik ook. Hoe gek en ingewikkeld die periode natuurlijk ook was, wij ontdekten toen óók hoe fijn het kon zijn om meer thuis en samen te zijn. Omdat alles dicht was, werden de dingen kleiner en eenvoudiger. Wandelen, samen koken, iets bouwen of knutselen… Er viel veel weg, maar daardoor werd ook zichtbaar waar we eigenlijk meer van wilden. Dat was voor ons beiden een simpeler leven, met minder ruis en meer tijd als gezin, denk ik!

Loth koos met haar gezin voor Zweden in plaats van reizen

Wij kozen uiteindelijk niet voor reizen, maar voor verhuizen. Daardoor zag onze overgang er anders uit. De kinderen gingen hier vrij snel naar school en hadden dus al snel een eigen ritme buiten ons gezin. Dat maakte het minder intens dan jullie 24/7 samenleven in een camper, vermoed ik. Maar ook voor ons was de verandering groot. Ineens waren wij met z’n vijven in een land waar bijna alles opnieuw moest worden opgebouwd: taal, school, vriendschappen, werk, huis, routines. Je komt jezelf dan best tegen. Niet alleen als ouder, maar ook als partner en als mens.

Ons gezinsritme is door de verhuizing duidelijk veranderd. In Nederland leefden we veel meer op de klok. School, werk, sport, afspraken, boodschappen, snel koken, door naar het volgende. Hier ligt het tempo lager. De kinderen zijn veel buiten, school voelt eenvoudiger georganiseerd en veel dingen hoeven niet meteen of groots. Dat brengt rust. Maar die rust komt niet vanzelf. We hebben ook echt moeten zoeken naar nieuwe gewoontes. Wie werkt wanneer? Wie brengt en haalt? Wanneer oefenen we Zweeds? Wanneer is er tijd voor elkaar en wanneer heb je tijd voor jezelf? We wonen dan wel niet in een camper met vijf mensen en een natte hond tijdens windkracht zeven, maar ook hier is het soms zoeken naar ruimte.

Dit valt Loth op aan het Zweedse onderwijs

Jullie zijn onderwijs letterlijk opnieuw gaan bekijken, niet als iets wat alleen op school gebeurt, maar als iets wat de hele dag door kan ontstaan. Interessant! Kinderen die vragen stellen bij kamelen op een markt, landschappen vergelijken en gesprekken voeren met mensen onderweg: dat is allemaal leren. Misschien zelfs leren in de meest oorspronkelijke vorm, vanuit verwondering en nieuwsgierigheid.

En: school is zeker meer dan leerstof. School geeft kinderen niet alleen rekenen en taal, maar ook een groep, herhaling, botsingen, vriendschappen, wachten op je beurt, iets doen waar je geen zin in

hebt, erbij horen, je verhouden tot anderen. In Zweden zie ik dat heel sterk. Er is veel aandacht voor welzijn, zelfstandigheid en samen functioneren in de groep.

Je vroeg hoeveel ruimte er in Zweedse scholen is om in te spelen op de behoeften van individuele kinderen. Mijn eerlijke antwoord is: dat verschilt, en het is niet per se zoals Nederlanders soms denken. Zweden heeft veel aandacht voor kinderen, maar het systeem is ook vrij uniform. Er is een nationaal curriculum, veel nadruk op gelijkheid en kinderen blijven langer samen in dezelfde groep. Dat kan heel fijn zijn, omdat er minder vroeg wordt geselecteerd en mien erer druk ligt op presteren. Maar het betekent niet automatisch dat ieder kind steeds precies krijgt wat het nodig heeft. Voor sommige kinderen is er rust en ruimte, voor andere kinderen kan er juist te weinig uitdaging of te weinig specifieke begeleiding zijn.

‘De perfecte keuze bestaat simpelweg niet’

Dat vind ik een van de interessantste lessen van wonen in een ander land: je ziet dat elk systeem keuzes maakt. Reizen met kinderen doet dat misschien ook. Als je kiest voor vrijheid, flexibiliteit en de wereld als klaslokaal, lever je iets anders in: vaste structuren, vanzelfsprekende vriendjes, tijd zonder elkaar, een schoolplein waar je elke dag dezelfde kinderen ziet. Als je kiest voor school en een vaste plek, lever je weer iets anders in. De perfecte keuze bestaat simpelweg niet.

Een krappe camper, vijf mensen, een natte hond en windkracht 7…. Tsja, dat is òòk een wereldreis. Het gaat niet altijd allemaal vanzelf. Dat is ook de kunstkunst, ik: onderweg blijven kijken wat er nodig is, bijsturen en durven uitproberen.

Fijne reis! Ik blijf je volgen!

Hej då,

Loth

Geschreven door Loth van Veen

Loth van Veen is docent, auteur en moeder van Pepijn (10), Stach (8) en Teun (6). Ze woont in Zweden. Loth is docent en zelfstandig ondernemer en verkent het Zweedse onderwijs en de Zweedse manier van opvoeden. Ze schrijft regelmatig over wat haar opvalt.

Reacties