Elisa de Lange Onderzoek 13 mei 2026, 11:02

Leestijd: 3 minuten

Nieuw onderzoek: meeste mishandelde kinderen worden geen mishandelende ouder

Nieuw onderzoek van de Universiteit Leiden laat zien dat kindermishandeling zich minder vaak herhaalt dan gedacht. Veel ouders doorbreken juist het patroon. Wat bepaalt dat verschil en waarom lukt het de één wel en de ander niet?

Van patroon naar keuze: hoe de cirkel zich (niet) herhaalt

Wat je als kind meemaakt, neem je mee in hoe je je eigen kinderen opvoedt. Voor veel ouders voelt dat heel herkenbaar; je merkt dat je dingen overneemt van je eigen ouders, soms bewust, soms zonder dat je het doorhebt.

Een veelgehoord idee is dat ouders die in hun eigen jeugd te maken hebben gehad met kindermishandeling, dit gedrag later zelf gaan herhalen in hun eigen ouderschap. Maar klopt dat beeld eigenlijk wel? Recent onderzoek van onder andere de Universiteit Leiden, laat zien in hoeverre deze negatieve ervaringen uit de kindertijd daadwerkelijk worden doorgegeven aan de volgende generatie.

Patronen van overdracht tussen generaties

Uit een samenvoeging van al het onderzoek naar intergenerationele overdracht blijkt dat kindermishandeling inderdaad vaker voorkomt in gezinnen waarin ouders in hun jeugd ook mishandeling hebben ervaren, vergeleken met gezinnen zonder die voorgeschiedenis. Maar de invloed van jeugdervaringen is niet allesbepalend. Dit onderzoek laat ook zien dat de meeste ouders die zelf als kind te maken hebben gehad met kindermishandeling het juist anders doen dan hun eigen ouders. Zij doorbreken de cyclus. Dit roept de vraag op waarom sommige ouders de kindermishandeling doorgeven en andere juist niet.

De rol van vertrouwen

Een belangrijke factor in dit proces lijkt vertrouwen te zijn. Vertrouwen in jezelf als ouder, in organisaties om je heen, in informatie die je ontvangt en in relaties in het algemeen. Wanneer dat vertrouwen aangetast is, kan dat doorwerken in hoe je je omgeving benadert. Daarnaast kunnen factoren zoals bijvoorbeeld stress en ingrijpende gebeurtenissen in zowel de kindertijd als het latere leven verder beïnvloeden hoe dat vertrouwen zich ontwikkelt.

Ouders die steun, warmte en stabiliteit ervaren in hun relaties, met een partner, familie of vrienden, lijken beter in staat om negatieve patronen uit hun verleden te doorbreken. Een mogelijke verklaring hiervoor is dat veilige en ondersteunende relaties kunnen functioneren als een corrigerende ervaring: zij bieden nieuwe voorbeelden van betrouwbaarheid en veiligheid. Dit helpt ouders om anders te reageren op stressvolle situaties en om meer sensitief gedrag naar hun kind te laten zien, ook wanneer zij zelf negatieve ervaringen hebben gehad. Veilige en betrouwbare relaties kunnen als het ware een nieuwe basis vormen, waarin ouders andere manieren van omgaan met hun kind ontwikkelen.

Waarom onderzoekers ouders beter willen begrijpen

Om beter te begrijpen hoe vertrouwen, stress en ervaringen uit het verleden en het heden een rol spelen bij de opvoeding, doen wij vanuit de Universiteit Leiden momenteel verder

onderzoek naar deze factoren. Met deze kennis hopen we dat ondersteuning voor ouders beter kan worden afgestemd op wat zij daadwerkelijk nodig hebben.

Voor dit onderzoek zijn we nog op zoek naar ouders met minstens één kind onder de 18 jaar dat thuis woont. Wil je hieraan bijdragen? Je kunt ons helpen door onze vragenlijst van c.a. 30 minuten in te vullen via de volgende link. Als dank voor je inzet ontvang je een cadeaubon van 5 tot 50 euro.

Elisa de Lange is orthopedagoog en promovendus aan de Universiteit Leiden.  In haar onderzoek samen met Simone Limiti richten zij zich op de rol van vertrouwen bij ouders en hoe dit samenhangt met opvoeding, stress en hulpverlening bij kindermishandeling.

Buitenspeelgoed aangeraden door onze redactie

Micro Step € 164,00 bij bol.com Bekijk product →

Woom Fiets € 658,99 bij bol.com Bekijk product →

Nijdam Rolschaatsen € 49,99 bij bol.com Bekijk product →

Pop-Up Voetbaldoelen Set van 2 – Kinderen – Voetbaldoeltjes – Opvouwbaar – 120 x 90 cm – 2 stuks – Zwart € 39,95 bij bol.com Bekijk product →

VirtuFit Basketbalpaal € 79,95 bij bol.com Bekijk product →

LifeGoods Bolderkar Opvouwbaar – 94L – 70KG Draagkracht – 90x50x58CM – Draaibare wielen – Inklapbare bolderwagen € 51,99 bij bol.com Bekijk product →