Lotte van Zijl Opvoeden vandaag, 13:02

Leestijd: 4 minuten

Opvoedexpert Kina betrapt haar dochter (14) op vapen: ‘Zelf probeerde ik ook een trekje’

Opvoedexpert Kina Smit betrapte haar dochter met een vape. Samen met haar man besluit ze de eerste emoties – bezorgdheid, woede en teleurstelling – even te parkeren. In plaats van een harde straf kiezen ze voor een gesprek over grenzen en groepsdruk en duiken ze samen met hun dochter in de wereld van vapes. Zelf ook het gesprek hierover aangaan? Dít zijn haar tips.

Moment van de waarheid

“Het was al laat toen mijn man en ik samen in de badkamer stonden. ‘Ik heb een vape in haar binnenzak gevonden’, zei hij zacht. Ik schrok. In eerste instantie wilde ik het er de volgende dag met haar over hebben, maar toen ik zag dat het licht in haar kamer branddde, kon ik het niet laten.

‘Hoe kan het dat papa een vape in jouw jas heeft gevonden?’
‘Hè? Heeft papa die gevonden?’
‘Ja.’
‘Maar die is niet van mij. Die is van Fay. Ik vape echt niet, mam.’

Volgens haar had een vriendin de vape (een zilveren turquoise vape met diamantjes) mee naar huis genomen en in paniek gevraagd of ze hem wilde bewaren, uit angst dat haar ouders haar kamer zouden doorzoeken. Er kwamen tranen. Oprechte tranen, dacht ik. Of toch niet? Waarschijnlijk niet.

Help: mijn kind vapet

Jongeren willen altijd nieuwe dingen proberen, dingen die de vorige generatie niet kende. Het is stoer. Tel daarbij op dat die vapes precies de soort uitstraling heeft waardoor ze zo verleidelijk zijn voor jongeren. Het is echt een hebbeding. Dat maakt het ook extra gevaarlijk.

Zelf probeerde ik ook een trekje. Fruitig, zoetig, nauwelijks geur. Je kunt het makkelijk stiekem gebruiken. Ze doen wel pijn bij het inhaleren, maar stinken niet en zijn eenvoudig te verbergen. Je hebt het zo in je zak en kunt het overal even gebruiken.

Geen zwart-wit benadering

In plaats van direct te straffen, kozen mijn man en ik voor een dialoog. Vroeger was het heel zwart-wit: één keer roken, geen rijbewijs. Hoewel duidelijkheid zeker nodig is, pakken wij het anders aan. Wij geloven meer in gesprek en vooral in het uiten van onze zorg en liefde voor haar.

Ik begrijp dat ouders in telefoons kijken of gaan controleren. Maar contact is uiteindelijk het enige wat je hebt. Als ze merken dat je ze op de hielen zit of alleen maar preekt over ‘hoe slecht het is’, gaan ze zich juist tegen je afzetten. Ze moeten voelen dat we zorgen hebben, niet dat we alleen boos zijn. Als je zelf te veel gaat praten, neem je de ruimte weg die je kind nodig heeft.

Samen onderzoeken in plaats van straffen

Toen ik de volgende dag thuiskwam, zat mijn man met haar aan tafel. Hij had haar de volgende opdracht gegeven: maak een lijst met wat vapes precies zijn én wat de schadelijke effecten zijn. Geen straf, want daar leert ze niks van. Ze kwam naar me toe en zei: ‘Mam, wist je dat één vape gelijkstaat aan 62 pakjes sigaretten?’

Samen besloten dat die vape sowieso niet terug naar haar vriendin gaat. De dagen daarna praten we verder over groepsdruk, zelfcontrole en grenzen. Uiteindelijk gooide onze dochter de vape zelf weg. Natuurlijk houd ik mijn hart vast. Maar ik ben vooral blij dat we erover kunnen blijven praten en dat de deur open blijft. Vertrouwen is belangrijker dan escalatie.

Nu het onderwerp iets achter ligt probeer ik er ook luchtigheid in te brengen. Ik probeer het te relativeren. Dan denk ik terug aan mijn eigen jeugd. Ik ging vroeger ook jong dingen uitproberen. Soms zeg ik tegen haar: ‘Laat eens je ogen zien.’ Of: ‘Hoe is je adem?’ Dan roept ze: ‘Nee mam, er is niks. Als ik het doe, vertel ik het gewoon.’ Zo kunnen we er ook samen een beetje om lachen.

Niet alleen de verantwoordelijkheid van de ouders

Het verbaasd me hoe verleidelijk het allemaal is gemaakt. Het is bizar dat dit soort giftige producten zo makkelijk verkrijgbaar zijn. Als puber was ik hier ook voor gevallen. Ik hoop oprecht dat ouders steun krijgen in de aanpak van vapes. Je kunt dit niet alleen oplossen met straffen. Contact is alles.”

Verbonden expert

Kina Smit

Orthopedagoog-generalist

Kina Smit is orthopedagoog-generalist, auteur, spreker en moeder van twee dochters. Kina begeleidt, jongeren en hun ouders bij vragen over opvoeding, gedrag, emoties en ontwikkeling. Vanuit haar eigen basis-GGZ praktijk in Heemstede werkt zij dagelijks met gezinnen die vastlopen in de drukte, verwachtingen en onzekerheden van deze tijd. Kina is auteur van het boek Opvoeden, dat hoeft niet zo perfect. In haar werk, lezingen, webinars en podcasts pleit zij voor een ontspannen en realistische kijk op opvoeden. In een tijd waarin ouders worden overspoeld met adviezen, diagnoses en meningen, brengt zij nuance, relativering en vertrouwen. »

• Opvoedexpert Kina betrapt haar dochter (14) op vapen: ‘Zelf probeerde ik ook een trekje’

Geschreven door Lotte van Zijl

Lotte van Zijl (1998) is freelance redacteur met een media- en communicatiediploma op zak en een onweerstaanbare liefde voor verhalen die mensen raken, of dit nu over psyche, lifestyle, reizen of een ander onderwerp gaat. Voor J/M Ouders spreekt ze ouders die de opvoeding net even anders doen en experts die ouders weer een stukje houvast en informatie geven. Ze houdt van zon, surfen en nieuwe culturen ontdekken en reist daarom met haar laptop in haar backpack de wereld over - van Rotterdam en Portugal tot Indonesië en Nieuw-Zeeland.