Lotte van Zijl Opvoeden vandaag, 09:01

Leestijd: 3 minuten

Opvoedexpert Kina Smit: ‘Social media laat ouders geloven dat opvoeden perfect moet zijn’

Een aesthetic kinderkamer met duur speelgoed en beige kleertjes, een baby die nauwelijks huilt en een kleuter die met gemak vrienden maakt: op social media krijgt het ouderschap een perfect plaatje. Opvoedexpert Kina Smit deelt hoe je dat onrealistische plaatje loslaat en waarom.

Het perfecte plaatje

“Het perfecte plaatje van ouderschap is dat het gezin je gelukkig maakt. Dat je als happy family een strandwandeling maakt of op social media laat zien: kijk het ons naar ons zin hebben in deze speeltuin. We zien vaak glimlachende mensen, alsof een gezin vooral een bron van geluk is. Ja, het is zeker heel mooi, maar het is ook heel zwaar. Dat is gewoon de realiteit.

Dat plaatje laat zien dat het altijd leuk en gezellig moet zijn. Maar de druk op kinderen is dat ze voelen dat het goed met ze moet gaan. Niet te moeilijk doen, niet te veel huilen, niet boos zijn, leuke vrienden hebben, goed meekomen op school. En als dat niet lukt, voelen ze zich niet goed genoeg.

Omgaan met tegenslagen

Ik zie dat ouders tegenwoordig steeds minder goed met tegenslagen kunnen omgaan. Ze denken van te voren: als een baby slecht slaapt, downloaden we een app en maken we een schema. Maar een kind valt niet te ‘fiksen’. Je moet je daaraan overgeven. Een krijsende peuter die doodmoe uit de opvang komt, rent niet je armen in van: wat fijn, we gaan gezellig samen eten. Die huilt misschien de hele avond, terwijl jij zelf doodmoe bent. Die roze wolk is er vaak helemaal niet.

Ouders voelen vaak dat ze falen als het niet perfect gaat. ‘Waarom is ons kind niet sociaal?’ Er is een ideaalbeeld dat kinderen heel veel vriendjes moeten hebben. Ouders schamen zich soms als hun kind niet in dat gezellige plaatje past. Maar opvoeden is niet een kind maken zoals jij het wil. Het is een mensje dat zich ontwikkelt met ups en downs. Vraag jezelf af: hoe kan ik meer ontspannen?”

Social media speelt daarin een grote rol, vooral bij jonge ouders. Je ziet perfect gestileerde levens: dure spullen, mooie kinderwagens, zonnige stranden. Terwijl je zelf uitgeput op de bank zit. Ook opvoedstijlen worden geromantiseerd, zoals ‘gentle parenting’, alsof het iets is dat je even van TikTok leert. Terwijl opvoeden in de praktijk gewoon ingewikkeld en rommelig is.

Perfectionisme in het gezin

Sommige ouders zitten vast in hoe het hoort te zijn. Alles moet strak en georganiseerd met het perfecte huis en de mooiste meubels. Een vader zei ooit tegen me: ‘Kijk, hij heeft hier met een stift op de designbank gekrast.’ En ik dacht: dat zou ik ook doen. Door die ‘rotbank’ is er geen ruimte om te spelen.

Kinderen zijn gewoon rommelig. Ze willen met aarde in de tuin spelen en alles vies maken. Daar moet ruimte voor zijn. Perfectionisme blokkeert die ruimte. Of een zoon die geen bepaald jasje aan wil, maar het ‘moet’ van de ouders. Dan denk ik: als hij het koud krijgt, leert hij daar vanzelf van.

Eén tip: loslaten

Mijn grootste tip is echt loslaten. Kijk: gaat het om mij, of kijk ik ook naar wat mijn kind nodig heeft? Onderzoek laat zien dat die druk bij ouders toeneemt, omdat ze zó intens met het ouderschap bezig zijn. Het is bijna een fulltime levenstaak geworden, met veel goed en fout-denken. En ouders doen steeds minder gewoon samen iets leuks. Dat is niet gezond, en daar vraagt een kind ook niet om.

Het is juist goed dat er van alles gebeurt. Dat je moe bent, dat je kinderen moe zijn, dat je in de lach schiet en denkt: waar zijn we eigenlijk in beland? Dat je speelgoed aan de kant schuift en toch samen een serie kijkt. Dat een ouder een weekend weggaat met vrienden, en dat kinderen daar even om moeten huilen, maar ook weer leren dat dat oké is. Rommelig is precies hoe het hoort te zijn.”

Verbonden expert

Kina Smit

Orthopedagoog-generalist

Kina Smit is orthopedagoog-generalist, auteur, spreker en moeder van twee dochters. Kina begeleidt, jongeren en hun ouders bij vragen over opvoeding, gedrag, emoties en ontwikkeling. Vanuit haar eigen basis-GGZ praktijk in Heemstede werkt zij dagelijks met gezinnen die vastlopen in de drukte, verwachtingen en onzekerheden van deze tijd. Kina is auteur van het boek Opvoeden, dat hoeft niet zo perfect. In haar werk, lezingen, webinars en podcasts pleit zij voor een ontspannen en realistische kijk op opvoeden. In een tijd waarin ouders worden overspoeld met adviezen, diagnoses en meningen, brengt zij nuance, relativering en vertrouwen. »

• Opvoedexpert Kina Smit: ‘Social media laat ouders geloven dat opvoeden perfect moet zijn’
• Opvoedexpert Kina betrapt haar dochter (14) op vapen: ‘Zelf probeerde ik ook een trekje’

Geschreven door Lotte van Zijl

Lotte van Zijl (1998) is freelance redacteur met een media- en communicatiediploma op zak en een onweerstaanbare liefde voor verhalen die mensen raken, of dit nu over psyche, lifestyle, reizen of een ander onderwerp gaat. Voor J/M Ouders spreekt ze ouders die de opvoeding net even anders doen en experts die ouders weer een stukje houvast en informatie geven. Ze houdt van zon, surfen en nieuwe culturen ontdekken en reist daarom met haar laptop in haar backpack de wereld over - van Rotterdam en Portugal tot Indonesië en Nieuw-Zeeland.