Karen Maat Slapen vandaag, 13:02

Leestijd: 4 minuten

Slaapcoach Karen Maat: hierom slaapt jouw kind misschien niet door

Waarom slaapt het ene kind moeiteloos door en heeft het andere iedere nacht hulp nodig? In deze column legt baby-led slaapcoach Karen Maat uit dat het vaak niet bij de opvoeding ligt, maar bij het aangeboren temperament van een kind.

Waarom lijkt het alsof sommige kinderen vanzelf slapen, terwijl andere daar meer voor nodig hebben? De 2 maanden oude baby van je zus of collega slaapt misschien al door, terwijl jouw kindje nog regelmatig wakker wordt of alleen met jouw hulp in slaap valt. Het kan voelen alsof jij iets verkeerd doet. Soms wordt dit zelfs zo tegen je gezegd. Maar weet dat jij en je kindje niets verkeerd doen. Hoe een kind slaapt hangt namelijk sterk samen met zijn of haar unieke temperament.

Allereerst is het belangrijk om te weten dat ’s nachts wakker worden en behoefte aan nabijheid heel normaal zijn voor baby’s en jonge kinderen. Zij hebben nog niet het vermogen om zichzelf te reguleren en hebben daarom vaak hulp nodig om weer tot rust te komen. Nabijheid is dan ook één van hun basisbehoeften en noodzakelijk voor de ontwikkeling van een veilige hechting.

Wat is temperament en waarom beïnvloedt het slaap?

Temperament is de aangeboren manier waarop iemand prikkels verwerkt, emoties ervaart en reageert op de wereld om zich heen. Er bestaan geen vaste hokjes waarin kinderen ingedeeld kunnen worden. Ieder kind beschikt over een unieke combinatie van eigenschappen. Een kind kan bijvoorbeeld zowel gevoelig zijn als een sterke wil hebben. De kenmerken hieronder lopen vaak in elkaar over en zijn bedoeld om inzicht te geven, niet om kinderen te labelen.

Waarom ‘easy going’ kinderen vaak makkelijker slapen

“Easy going” kinderen Er zijn kinderen die van nature gemakkelijker slapen. Ze passen zich makkelijk aan veranderingen aan, raken minder snel overprikkeld en vinden sneller hun rust. Dat betekent niet dat hun ouders iets beter doen, maar dat hun temperament slaap soms net wat eenvoudiger maakt.

Sommige kinderen weten goed wat ze willen, kunnen veel frustratie ervaren als dat niet gebeurt en laten dat ook duidelijk merken. Vermoeidheid maakt het nog moeilijker om emoties te reguleren, waardoor deze kinderen rondom bedtijd soms extra veel weerstand laten zien.

Waarom een sterke wil de bedtijd uitdagender kan maken

Dat kan uitdagend zijn. Toch hebben deze kinderen behoefte aan een ouder die kalm blijft en ruimte geeft aan wat zij voelen. Emoties zijn geen probleem dat opgelost moet worden, maar een gezonde manier waarop spanning wordt ontladen.

Deze kinderen hebben vaak baat bij voorspelbaarheid, voorbereiding op veranderingen en voldoende ruimte voor autonomie. Wat soms als koppigheid wordt gezien, blijkt later vaak een waardevolle eigenschap: doorzettingsvermogen.

Waarom gevoelige kinderen sneller wakker worden

Andere kinderen zijn van nature gevoeliger voor prikkels en verwerken informatie dieper. Zij merken kleine veranderingen in hun omgeving op, reageren sterker op geluiden, lichamelijk ongemak of emoties van anderen en raken sneller overprikkeld.

Bij deze kinderen kan slaap gemakkelijker verstoord raken. Een drukke dag, een verandering in de routine of een doorkomend tandje kan slaap moeilijker maken.

Gevoelige kinderen hebben vaak baat bij een rustige slaapomgeving, een voorspelbaar bedritueel en voldoende tijd om af te schakelen. Ook fysieke nabijheid helpt om hun zenuwstelsel tot rust te brengen. Omdat zij vaak sterk reageren op de stemming van hun omgeving, is het voor deze kinderen extra belangrijk dat ouders zelf zoveel mogelijk rust uitstralen tijdens bedtijd.

Waarom voorzichtige kinderen behoefte hebben aan voorspelbaarheid

Sommige kinderen hebben meer tijd nodig om aan nieuwe situaties, mensen of omgevingen te wennen en zich veilig te voelen. Voor hen is het prettig wanneer dingen voorspelbaar verlopen. Veranderingen zoals een vakantie, verhuizing, nieuwe opvang of een aangepast slaapritueel kunnen invloed hebben op hun slaap. Voorzichtige kinderen hebben baat bij geduld, een rustig tempo en ouders die voorspelbaar en betrouwbaar zijn.

Waarom actieve kinderen juist drukker worden als ze moe zijn

Er zijn kinderen die een onuitputtelijke hoeveelheid energie lijken te hebben. Ze zijn nieuwsgierig, ondernemend en voortdurend in beweging. Bij deze kinderen zijn vermoeidheidssignalen soms moeilijk te herkennen. Wanneer ze moe worden, lijken ze juist drukker te worden.

Bij deze kinderen is het belangrijk om goed te letten op hun unieke slaapsignalen en oververmoeidheid zoveel mogelijk te voorkomen. Voldoende fysieke en mentale uitdaging overdag helpt hen om opgebouwde energie kwijt te raken. Een duidelijk bedritueel en voldoende tijd om af te schakelen ondersteunen de overgang naar slaap.

Waarom jouw kind niet moeilijk is

Het ligt niet aan jou Dus als je je wel eens afvraagt: “Doe ik iets verkeerd? Waarom lukt het bij anderen wel?” probeer dan te onthouden dat slaap niet alleen gaat over wat jij doet als ouder. Het gaat over wie jouw kind is en wat jouw kind nodig heeft.

Een kind dat meer ondersteuning nodig heeft bij slapen, is niet moeilijk, verwend of afhankelijk. Het laat simpelweg zien wat het nodig heeft. En dat zegt niets over hoe goed jij het als ouder doet.

Geschreven door Karen Maat

Karen Maat is baby-Led Slaapcoach, gezinstherapeut in de GGZ