Lisette Gerbrands Gezin vandaag, 13:03

Leestijd: 6 minuten

Mannencoach Ruben ziet nieuwe vaders worstelen: ‘Je kunt van je baby houden én je oude leven missen’

Na de geboorte van een baby gaat de aandacht bijna vanzelf naar moeder en kind. Logisch, vindt mannencoach Ruben Zuilhof. Maar daardoor dreigt de vader uit beeld te raken. “Een man kan ontzettend veel van zijn kind houden en tegelijkertijd zijn oude leven missen. Dat kan prima naast elkaar bestaan”, vertelt hij aan J/M Ouders.

Een baby wordt geboren en ineens staat alles in het teken van moeder en kind. Hoe gaat het met de moeder? Herstelt ze goed? Eet de baby genoeg? Slaapt hij al een beetje? De vader staat er vaak naast. Hij is blij, trots en opgelucht. En dus gaat hij aan de slag. Regelen. Werken. Boodschappen doen. Bezoek ontvangen. Voor moeder zorgen. De baby vasthouden. En vooral: zorgen dat het allemaal goed komt.

Stilstaan bij nieuwe situatie

Dat is begrijpelijk, zegt mannencoach Ruben Zuilhof. “Na een geboorte gebeurt er lichamelijk en emotioneel ontzettend veel bij de moeder. Het is logisch dat daar veel aandacht voor is. Alleen ontstaat daardoor bijna automatisch een andere rol voor de vader: die van degene die ondersteunt, regelt en overeind blijft.”

En veel mannen nemen die rol zonder morren op zich. “Ze denken: mijn vrouw heeft net een bevalling achter de rug, dus ik moet nu vooral zorgen dat het met haar goed gaat.” Maar ook voor een vader is de geboorte een enorme gebeurtenis. Ook hij moet wennen aan een baby, aan zijn nieuwe rol en aan een leven dat van de ene op de andere dag veranderd is. “Hij ploetert door, waardoor er geen rust en ruimte is om stil te staan bij de nieuwe situatie. Als vervolgens niemand vraagt hoe het met hem gaat, kan het gebeuren dat hij zich daar zelf ook niet meer bewust van is.”

Sterk blijven is niet hetzelfde als alles dragen

Dat kan lang goed lijken te gaan. Een man kan functioneren op gewoonte, adrenaline en wilskracht. Hij gaat werken, regelt wat geregeld moet worden en probeert er voor iedereen te zijn. “Dat zijn kwaliteiten die in zo’n periode heel waardevol zijn. Alleen wordt het lastig wanneer dát de enige stand is waarin je nog kunt staan.”

Van binnen raakt hij steeds verder leeg, terwijl hij aan de buitenkant overeind blijft. “Hij kan doodmoe zijn en toch zeggen dat het prima gaat. Ook kan hij bang zijn dat hij tekortschiet als vader en daar met niemand over praten. En hij kan irritatie voelen richting zijn partner of kind en zich daar vervolgens enorm voor schamen.” Juist daar zit volgens Zuilhof een hardnekkig idee over mannelijkheid: sterk zijn betekent dat je alles zelf moet kunnen dragen. “Terwijl volwassen kracht voor mij juist ook betekent dat je kunt herkennen wanneer iets te zwaar wordt en daar woorden aan kunt geven.”

Blij met je kind en toch je oude leven missen

Er is bovendien weinig ruimte voor gevoelens die niet passen bij het beeld van de gelukkige, trotse nieuwe vader. Want natuurlijk kun je dolblij zijn met je kind en tegelijkertijd je oude leven missen. “Als kersverse vader kun je ontzettend veel van je kind houden en tegelijkertijd verlangen naar vrijheid, rust of spontaniteit. Dat kan prima naast elkaar bestaan.”

Ook de relatie verandert. Ineens zijn twee mensen niet alleen partners, maar ook ouders. Aandacht verschuift, seksualiteit verandert en slaaptekort doet iets met allebei. Ondertussen moet er van alles geregeld worden. “Zijn leven staat op zijn kop, maar hij werkt hard om voor het gezin en de buitenwereld de steunpilaar te zijn en blijven.”

In zijn praktijk hoort Zuilhof regelmatig dezelfde vragen van mannen terugkomen. Doe ik het eigenlijk wel goed? Ben ik aanwezig genoeg? Kan ik mijn gezin geven wat het nodig heeft? Ben ik nog wel belangrijk voor mijn partner? “Juist omdat mannen daar lang niet altijd onderling over praten, kunnen ze denken dat zij de enigen zijn die dit ervaren.”

Wanneer is het meer dan wennen?

Natuurlijk hoort zoeken bij het jonge vaderschap. Vermoeidheid, onzekerheid en af en toe denken: waar ben ik aan begonnen? Hoeven niet meteen te betekenen dat er iets mis is. Maar Zuilhof vindt het belangrijk om te kijken naar de duur en de impact. “Een vader kan merken dat hij wekenlang vooral somber, gespannen, boos of leeg is. Het kan zijn dat hij nergens meer echt plezier uit haalt. Ook wanneer hij zichzelf steeds verder terugtrekt of merkt dat zijn relatie en werk er serieus onder gaan lijden, zou ik dat serieus nemen.”

Een belangrijk signaal is wanneer een man zichzelf niet meer herkent. “Een vader hoeft trouwens niet eerst volledig vast te lopen voordat hij met iemand gaat praten. Vaak is het juist verstandig om eerder te zeggen: ik merk dat dit vaderschap meer met me doet dan ik had verwacht.”

Vraag eens door

Ook partners, vrienden en familie kunnen een verschil maken. Niet door meteen met oplossingen te komen, maar door de vader zelf eens centraal te zetten. “Vraag hem rechtstreeks iets. Niet alleen: ‘Gaat alles goed?’ Want daarop is het makkelijk om ‘ja hoor’ te zeggen.” Vraag liever: Hoe is het voor jou om vader te zijn? Of: Wat vind jij op dit moment het zwaarste? En luister vervolgens. Dat gesprek hoeft bovendien niet aan de keukentafel met een ernstig gezicht.

Mannen praten volgens Zuilhof vaak makkelijker tijdens een wandeling, in de auto, tijdens het klussen of met een vriend aan tafel. “Je helpt een man soms het meest door hem te laten merken dat twijfel, vermoeidheid en frustratie óók onderdeel mogen zijn van zijn ervaring als vader.” Misschien ligt daar ook een taak voor mannen onderling. Vraag een vriend die net vader is niet alleen of hij blij is met de baby, maar hoe hij het vaderschap daadwerkelijk ervaart. En als hij zegt dat het goed gaat, vraag dan nog eens door.

Eén vraag voor iedere vader

Als Zuilhof één vraag zou mogen toevoegen aan het standaardlijstje na de geboorte van een baby, dan weet hij het meteen: ‘Hoe is het vaderschap voor jou?’ “Die vraag vind ik sterker dan alleen: ‘Hoe gaat het met jou?’ Omdat je daarmee ruimte geeft aan het hele verhaal. Aan trots en liefde, maar ook aan twijfel, verlies, vermoeidheid, verantwoordelijkheid en alles wat er ineens veranderd is.”

Het is een eenvoudige vraag, maar misschien precies de vraag die een vader nodig heeft. “Je vraagt hem daarmee eigenlijk even uit zijn rol van regelaar en steunpilaar te stappen. En je laat merken dat dat oké is.”

Geschreven door Lisette Gerbrands

Als moeder van twee zoons van 7 en 3 jaar ziet Lisette (1985) dagelijks hoe groot de afstand kan zijn tussen theorie en praktijk. Die ervaring neemt ze mee in haar werk, waarin journalistieke nieuwsgierigheid en herkenbare verhalen samenkomen. Met haar achtergrond in Communicatie schrijft ze vanuit Den Bosch verhalen die laten zien dat er niet één juiste aanpak bestaat. Ze biedt ouders herkenning, nuance en perspectief in een fase van het leven waarin vragen vaak belangrijker zijn dan antwoorden.

Reacties