Lisette Gerbrands Persoonlijke verhalen vandaag, 08:51

Leestijd: 5 minuten

Moeder van een thuiszitter: ‘Je kind wil niet thuiszitten. Op een gegeven moment kan het gewoon niet meer.’

Wat doe je als je kind steeds verder vastloopt op school? Als een vrolijke, nieuwsgierige jongen langzaam verandert in een kind die zonder perspectief stil komt te staan en al zijn energie en levensvreugde verliest? Voor Rosa van Vliet (43) werd het werkelijkheid. Haar zoon is een thuiszitter. Ze vertelt erover aan J/M Ouders: “Achter ieder kind dat thuiszit, zit een gezin dat probeert overeind te blijven. Iedere dag opnieuw.”

Als moeder van een thuiszitter moest er iets van haar hart. Dat is de reden dat Rosa haar verhaal deelt. Niet omdat ze medelijden zoekt, maar omdat ze hoopt dat er meer begrip komt voor kinderen die niet meer naar school kunnen. “Ik geloof dat ieder kind een plek verdient waar het tot zijn recht komt. Toch zitten er in Nederland zoveel kinderen thuis. Dat raakt me. Achter ieder kind zit een verhaal en achter ieder verhaal zit een gezin dat zich vaak niet gezien of gehoord voelt. Zelf weet ik inmiddels hoe ingrijpend het is.”

Toen alles langzaam veranderde

“Onze zoon was een vrolijke, leergierige jongen. Maar naarmate hij ouder werd, zagen we hem steeds meer worstelen met prikkels, sociale contacten, regels en verwachtingen. Hoe hard hij ook zijn best deed, echte succeservaringen bleven uit. Dat doet iets met een kind. Zijn zelfvertrouwen brokkelde langzaam af. Zijn wereld werd steeds kleiner. Hij durfde steeds minder en voelde zich steeds minder begrepen.” Thuis veranderde daardoor ook alles. Als zorgouder geef je niet een beetje extra aandacht. Het vraagt alles van je. “Iedere dag staat in het teken van afstemmen, vooruitdenken en proberen de rust te bewaren. De gezellige, onbezorgde dagen verdwenen langzaam uit huis. Je leeft eigenlijk continu in een overlevingsstand.”

Gewoon weer naar school

Volgens Rosa is dat precies waar veel misverstanden ontstaan. “Mensen zeggen weleens: ‘Laat hem dan gewoon weer naar school gaan.’ Maar wat als dat niet lukt?” Voor haar zoon is het geen kwestie van niet willen. Zijn zenuwstelsel is zo overbelast dat hij zich niet meer veilig voelt. Iedere druk richting school maakt de angst alleen maar groter. De gevolgen van langdurig thuiszitten zijn groot. “Kinderen verliezen hun structuur, hun zelfvertrouwen en vaak ook hun sociale contacten. Ze bewegen minder, slapen slechter en raken steeds verder verwijderd van leeftijdsgenoten. Je komt terecht in een vicieuze cirkel. Wat mijn zoon nodig had, was niet nóg meer druk, maar rust en herstel. En volwassenen die echt kijken naar wie hij is, in plaats van alleen naar wat er van hem verwacht wordt.”

Een marathon zonder wegwijzers

Toen Rosa en haar man hulp zochten, begon een nieuwe uitdaging. “Je bent voortdurend aan het bellen, mailen en regelen. Ondertussen zie je thuis je kind worstelen. Dat voelt als een marathon zonder wegwijzers.” Wat haar het meest raakte, was het gevoel dat er pas beweging kwam als de situatie volledig was vastgelopen. Tijdens een crisis wil je iemand naast je hebben. Niet over een paar weken, maar nú. “Toch hebben wij vaak het gevoel dat we er alleen voor staan. Die machteloosheid sloopt een gezin. Je probeert sterk te blijven voor je kind, maar ondertussen raakt je eigen batterij steeds leger. En eerlijk? Alleen positief blijven denken is dan niet genoeg.”

Juist daarom leerde Rosa hoe belangrijk zelfzorg is. “Dat klinkt misschien tegenstrijdig, maar ik kan er pas echt voor mijn zoon zijn als ik ook goed voor mezelf zorg. Dat zit niet in grote dingen. We volgen relatietherapie om samen sterk te blijven. Een uurtje yoga helpt me om weer even adem te halen. Dat soort momenten zijn geen luxe, maar noodzakelijk om vol te kunnen houden. Want de zorg stopt niet na een moeilijke dag. Vaak is er een paar uur later alweer een nieuwe crisis.”

Kijken naar het kind, niet naar het systeem

Tijdens hun zoektocht kwam ook medicatie ter sprake. Dat was een moeilijke keuze. “Soms kan het tijdelijk helpen om rust te creëren, maar voor ons voelt het niet als de oplossing voor de lange termijn.” Rosa wilde begrijpen wat er onder het gedrag van haar zoon zit. Wat probeert hij eigenlijk te vertellen? Wat maakt dat hij vastloopt? Die zoektocht bracht haar ertoe zich te verdiepen in de emotionele oorsprong van klachten. Inmiddels begeleidt ze in haar Praktijk Florissant als NEI-therapeut ook andere ouders. “Maar er is meer nodig dan alleen behandeling. Gezinnen hebben begrip nodig, passende begeleiding en plekken waar kinderen op hun eigen manier mogen leren en ontwikkelen.”

Ondanks alles ziet Rosa vooral wie haar zoon écht is. ”Ik zie een slimme, creatieve jongen met een enorme liefde voor dieren. Hij laat me iedere dag zien dat ‘binnen de lijntjes kleuren’ eigenlijk maar een verzonnen regel is. Mijn zoon, en wij als gezin, bewandelen een andere weg dan veel anderen. We hebben geaccepteerd dat er geen match is tussen ons kind en het onderwijs zoals dat nu is ingericht. Dat onderwijs is gebaseerd op een bepaalde manier van leren, maar die past niet bij iedereen. Sommige kinderen floreren erin, anderen passen zich aan, vaak ten koste van veel energie en zonder echt tot hun recht te komen. En er is ook een groep kinderen die er buiten valt. Acceptatie betekent voor mij niet zozeer dat ik alles goed vind. Het betekent dat ik eerlijk kijk naar wat mijn zoon nodig heeft, en dat het reguliere onderwijs niet bij hem past.”

Echte verandering

Wat ze níét wil accepteren, is dat zoveel gezinnen zich alleen voelen. Nu is het zo dat er zoveel regels en bureaucratische procedures bij de gemeente zijn waar je je doorheen moet slaan voordat je kind op die plek komt, ook als hij eindelijk bovenaan de wachtlijst staat en alles verder is geregeld. “Ik hoop dat we als samenleving anders gaan kijken. Niet: hoe laten we een kind passen binnen het systeem? Maar: welk systeem past bij dit kind?” Daar begint volgens haar de echte verandering. “Onze zoon verdient, net als ieder ander kind, een plek waar hij zich veilig voelt, waar hij zichzelf mag zijn en op zijn eigen tempo kan groeien. En ik gun ieder kind zo’n plek. Want pas als we écht naar kinderen durven kijken, in plaats van alleen naar de regels, geven we ze de kans om weer tot bloei te komen.”

Geschreven door Lisette Gerbrands

Als moeder van twee zoons van 7 en 3 jaar ziet Lisette (1985) dagelijks hoe groot de afstand kan zijn tussen theorie en praktijk. Die ervaring neemt ze mee in haar werk, waarin journalistieke nieuwsgierigheid en herkenbare verhalen samenkomen. Met haar achtergrond in Communicatie schrijft ze vanuit Den Bosch verhalen die laten zien dat er niet één juiste aanpak bestaat. Ze biedt ouders herkenning, nuance en perspectief in een fase van het leven waarin vragen vaak belangrijker zijn dan antwoorden.