Ruth Smeets Kinderen 2 mei 2026bijgewerkt: vandaag, 10:37

Leestijd: 7 minuten

Moeder vertrekt naar Noorwegen: ‘Geen toetsen, geen druk: dit veranderde alles voor onze kinderen’

Geen toetsen op jonge leeftijd, geen volle agenda’s en geen prestatiedruk. Voor Annette de Graaf (42) en haar gezin werd het werkelijkheid toen ze verhuisden naar Noorwegen. Wat begon als een zoektocht naar passend onderwijs, veranderde hun hele leven.

In de rubriek Ons leven in het buitenland vertellen ouders over hun keuze om Nederland achter zich te laten en met hun kinderen een nieuw bestaan op te bouwen in het buitenland.

“Samen met de kinderen op avontuur, veel buiten zijn en de wereld ontdekken: dat is voor ons goud waard. Na de geboorte van onze dochters Jools en Pippa gingen we dan ook veertien maanden op wereldreis. We trokken door Zuid-Afrika, Namibië, Botswana, Argentinië, Uruguay, Paraguay, Chili, Brazilië, Spanje en Duitsland. Het was magisch.

Niet lang na onze terugkeer wachtte een nieuw avontuur: de geboorte van ons zoontje Sol. Met z’n vijven woonden we in Lisse. Mijn man Thaddeus had daar een eigen fysiotherapiepraktijk, ik werkte met veel plezier op de Internationale School van Amsterdam. De meisjes stonden al sinds hun geboorte daar op de wachtlijst, maar er was geen plek. In de buurt vonden we geen school die aansloot bij onze wensen, dus gingen ze naar een reguliere basisschool.

Andere kijk op onderwijs

Al snel merkten we waarom dat niet bij ons paste. Zo kreeg Jools te horen dat ze de zon ‘verkeerd’ had gekleurd: in plaats van geel had ze alle kleuren gebruikt. Daarom moest ze in de pauze binnenblijven om de tekening opnieuw te maken. Een andere keer werd gezegd dat onze dochter tijdens de schrijfles ‘de wijsneus uithing’, omdat ze achter elk woord in ‘Hup, hup, hup’ een uitroepreken had gezet.

Ook het indelen van kinderen in categorieën als ‘sterrenkinderen’ staat haaks op hoe wij kijken naar leren. We verlangden naar onderwijs waarin kinderen echt worden gezien, gehoord en gewaardeerd voor wie ze zijn, en waar wordt gekeken naar persoonlijke groei. Waar nieuwsgierigheid het vertrekpunt is, plezier zwaarder weegt dan alleen resultaten en waar ruimte is voor vaardigheden zoals samenwerken, veerkracht en omgaan met emoties.

Emigreren naar Noorwegen

Toen ik hoorde dat collega’s met hun gezin naar Thailand verhuisden om daar op een internationale school te werken, keken Thaddeus en ik elkaar aan. Waarom hadden wij daar nooit aan gedacht? Het voelde alsof de wereld aan onze voeten lag.

Sollicitatiegesprekken met scholen over de hele wereld volgden, van Argentinië tot Namibië en van Italië tot Japan. Tot we hoorden dat twee scholen in Noorwegen mij aan hun team wilden toevoegen. Thaddeus was meteen enthousiast: hij had er tijdens zijn studie al even gewoond en daar een geweldige tijd gehad.

Na lang wikken en weken kozen we voor Haugesund International School in Aksdal. In juli 2021, vlak voor Sols tweede verjaardag, verhuisden we naar Noorwegen.

Nieuw avontuur in Vietnam

Twee jaar later besloten we opnieuw op avontuur te gaan. We verruilden Noorwegen voor Vietnam, waar ik ging werken op een internationale school. Het was een bijzondere ervaring met lekker eten, prachtige tempels, heerlijke hoofdmassages en ontelbaar veel nieuwe indrukken. Helaas merkten we al snel dat er veel sprake was van racisme.

Collega’s met een Aziatische achtergrond werden anders behandeld. Een Filipijnse collega mocht niet meer voor de klas staan, omdat ouders een leerkracht wensten met een witte huid. Daarom kreeg deze collega een administratieve functie. Ook moesten alle westerse leraren vooraan staan op de schoolfoto, zodat Vietnamese ouders hen goed konden zien.

Na bijna een jaar in Vietnam haalden we ons huis in Noorwegen van de verkoopmarkt en keerden we terug naar Aksdal. Daar wonen we nog steeds, met veel plezier.

Rustig en ongedwongen

Opvallend is hoe rustig Noorse mensen zijn. Ouders snauwen nauwelijks tegen hun kinderen en verheffen zelden hun stem. Het lijkt hier gemoedelijker, de omgang met kinderen is liefdevol en respectvol.

Ook klagen mensen, anders dan in Nederland, nauwelijks over het weer. Het maakt niet uit of de zon schijnt of de regen met bakken uit de lucht komt, kinderen spelen altijd buiten en hebben altijd zin om te hiken in de bergen. Buitenspeelpak aan en gaan. Ze worden hier al jonger vrij gelaten, lopen eerder zelfstandig naar school en blijven ook eerder alleen thuis.

Focus op eigen ontwikkeling

Ook het schoolsysteem is anders. Schoolleiders, leraren en ouders kijken me vaak met grote ogen en open mond aan wanneer ik vertel hoe het in Nederland gaat. Ze vinden het vreemd dat kinderen vanaf jonge leeftijd al worden getest en ingedeeld in niveaugroepen. En dat kinderen aan het einde van de basisschool een bepalende Cito-toets maken.

De begrippen ‘voorlopen’ en ‘achterlopen’ kennen ze hier niet. Leerlingen worden niet met elkaar vergeleken en krijgen pas vanaf dertien jaar rapporten en cijfers. De focus ligt volledig op hun eigen groei en ontwikkeling. Ook vinden mensen het hier juist belangrijk dat kinderen plezier hebben bij het leren en dat ze andere belangrijke levensvaardigheden opdoen.

We zijn intens blij dat onze kinderen niet door het Nederlandse schoolsysteem heengaan. Het is toch bizar dat kinderen groep drie moeten overdoen als ze nog niet vloeiend kunnen lezen? Van dergelijke druk is hier geen sprake. Kinderen leren en groeien op hun eigen tempo.

Geen vergelijking

Die mentaliteit zie je ook terug op het sportveld. Mijn man en ik groeiden op met sport en wenden op jonge leeftijd aan bloedfanatisme op en langs het veld. Hier ligt de nadruk meer op plezier maken dan op resultaten. Competities beginnen pas vanaf dertien jaar. Vóór die tijd zijn er geen podia of prijzen.

Eerder vonden we dat zoetsappig, maar nu zien we de waarde ervan. Jonge kinderen worden hier niet met elkaar vergeleken, maar gevierd voor wie ze zijn. Hoezo zouden we kinderen überhaupt met elkaar vergelijken? Wat maakt het eigenlijk uit of jouw kind als eerste een zwemdiploma haalt of de meeste doelpunten scoort? Daar schiet niemand iets mee op.

Ruimte voor spontaniteit

Het volplannen van agenda’s lieten we al los vóórdat we op wereldreis gingen. Avonden en weekenden hielden we bewust vrij, zodat we op die momenten konden bepalen waar we zin en energie voor hadden. In Nederland vonden mensen dat soms raar of moeilijk.

In Noorwegen vielen we juist in een warm bad: veel mensen leven hier op dezelfde manier. Vraag je mensen om spontaan iets leuks te doen, dan staan ze meteen op de stoep.

Verjaardagen zonder stress

Ook verjaardagen vieren we anders. Geen drukke boel of overdaad aan cadeaus, maar bewust kiezen. We willen dat de kinderen zich herinneren van wie ze wat hebben gekregen en niet dat de helft van de cadeaus achter in een kast eindigt. Ook geven we graag ervaringen cadeau, zoals een overnachting op een geitenboerderij of aan zee.

Kinderfeestjes zijn hier eenvoudig en inclusief. De hele klas is welkom en fancy feestjes of traktaties zijn overbodig. Taart, drinken en samen spelen is genoeg. Kinderen onderling geven elkaar geen cadeautjes, maar gewoon een kaart of tekening. Het jarige kind krijgt alleen iets van de ouders. En op school wordt niet getrakteerd, zo ontdekten we na de eerste keer bloed, zweet en tranen om Pinterest-waardigde knutseltraktaties.

Levensgeluk

We zijn elke dag dankbaar dat we in Noorwegen wonen. Als we de kinderen zien buitenspelen in de enorme tuin om ons huis, of als we samen in de bergen ingaan om te hiken of skiën, besef ik hoe bijzonder dit is.

Zelf ben ik ook rustiger geworden. Tijd, rust en ruimte kregen hier nog meer prioriteit. Dat voel ik mentaal. Opvoeden draait nu vooral om verbinding. Juist doordat ik zelf meer rust heb, kan ik er écht zijn voor de kinderen. We herinneren elkaar er constant aan wat écht belangrijk is.

Voor nu voelt het alsof we niet meer terug willen naar Nederland. Als we daar op bezoek zijn geweest en weer voet op Noorse bodem zetten, voelt dat als thuiskomen.”

Favoriete speelgoed van de redactie

Onze redactie is altijd op zoek naar speelgoed dat meer doet dan alleen vermaken. Wij selecteren speelgoed dat niet alleen kwalitatief en duurzaam is, maar ook bijdraagt aan de ontwikkeling en aansluit bij de principes van Montessori.

Stapelstein

Stapelstein | ORIGINAL | Rainbow Classic | 6 € 179,00 Bekijk product →

Redacteur Vera: “Die kleurrijke stapelstenen kun je gebruiken om het evenwicht van je kind te trainen, ze kunnen erop zitten/tollen of ze kunnen ze op kleur sorteren.”

Magneettegels

Magna-Tiles Clear Colors – 100 stuks magnetische tegels – 3+ jaar € 91,99 Bekijk product →

Redacteur Lisette: “Mijn twee jongens (6 en 3) bouwen er de meest fantasierijke creaties mee, van kastelen tot metershoge knikkerbanen en autogarages. En dat maakt het, tussen alle dino’s door, misschien wel het leukste speelgoed in huis.”

Kapla

KAPLA – KAPLA Blank – Constructiespeelgoed – 200 grenenhouten plankjes € 49,99 Bekijk product →

Kapla

Hoofdredacteur Sofie: “Simpeler kan het niet: blankhouten latjes, Mijn kinderen (4 en 6) zijn er gek op en maken er de mooiste bouwwerken van. Van hekjes voor de boerderij tot de Eiffeltoren. En het stimuleert ook nog hun creativiteit en bouwkundig inzicht.“

Houten regenboog

Houten regenboog – Pastelkleuren – Pastel regenboog – 12 stuks – Open einde speelgoed – Educatief montessori speelgoed – Grimms style € 69,99 Bekijk product →

Redacteur Amarins: “Mijn zoon (2) gebruikt de bogen voor van alles: als brug, tunnel, huisje voor poppetjes of zelfs als wieg voor zijn knuffels. Het nodigt uit tot vrij spel en hij oefent er ongemerkt zijn motoriek, ruimtelijk inzicht en creativiteit mee.”

Lichtgewicht fiets

Woom Go 3 16´´ Fiets Geel Jongen € 578,99 Bekijk product →

Redacteur Sofie:“Op deze lichtgewicht kinderfiets hebben mijn beide kinderen heel snel leren fietsen.”