‘Ik geloofde haar’: docent Lucas over vertrouwen, armoede en 2500 euro diefstal
Lucas Westerbeek stond jarenlang voor de klas als docent Nederlands op twee scholen in de âbetere buurtenâ van een grote stad. Een wereld van verschil met zijn huidige werk als mentor en stagebegeleider op een praktijkschool voor jongeren tussen de 16 en 18 jaar. Ook richtte hij stichting De Frisse Blik op, waarmee hij film- en mediawijsheidsprojecten door Nederland bracht. Toch zijn het vooral de verhalen van zijn leerlingen op de praktijkschool die hem de afgelopen jaren bezighouden.
Westerbeek: âIk geef ze les, begeleid ze op hun stage, maar eigenlijk manoeuvreer ik samen met hen door de moeilijkheden van opgroeien in een stadsdeel vol armoede, huiselijke problemen en verleidingen van de straat. Misschien is er soms wel meer sprake van overleven.â Westerbeek neemt ons met zijn columns mee in een wereld die vaak verborgen blijft: ontroerend, rauw en soms hartverscheurend. Deze week gaat het over het vertrouwen in Ivana (17).
In de appgesprekken is de letterlijke tekst gebruikt. Daarom kunnen er hier en daar wat fouten in staan.
Een leerling die niet op komt dagen
Het is woensdag rond het middaguur. Ik ben net weer in mân auto gestapt. In een ander deel van de stad was ik op stagebezoek bij een van mân leerlingen. Hij loopt stage in een scooterzaak, maar hij was er niet. De winkeleigenaar had ook geen bericht van hem gekregen. Ik probeer hem te bellen, maar hij neemt zijn telefoon niet op. Als ik de parkeerplaats uit wil draaien om terug naar school te rijden, gaat mân telefoon.
Het is Leo, een supermarktmanager. Ik begrijp meteen dat hij belt vanwege Ivana. Sinds een paar maanden loopt ze stage in zân supermarkt. Ik was blij dat we een nieuwe stageplek voor Ivana hadden gevonden. Bij haar vorige stage, in een kleine groentewinkel, was ze weggestuurd, omdat de eigenaresse dacht dat ze een briefje van 10 euro uit het kantoortje had weggenomen. De eigenaresse had het op het bureau neergelegd, omdat het gescheurd was. Ze wilde het later die dag repareren met een stukje plakband, maar toen was het bankbiljet verdwenen.
âZe heeft me zonder bewijs beschuldigdâ
Ivana stuurde me meteen nadat ze naar huis was gestuurd een aantal berichten.
âMeester?â
âKan ik u even wat vertellen?â
âZe heeft me van stage weggehaaldâ
âOmdat ze het vermoeden heeftâ
âDat ik haar 10 euro heb gepaktâ
âEn ze heeft geen bewijs dat ik het wasâ
âIk vind het echt niet leuk dat ze me beschuldigt.â
Ik had een gesprek met Ivana gevoerd, waarin ze ontkende de 10 euro te hebben weggenomen. Ik geloofde haar en we waren meteen weer op zoek gegaan naar een nieuwe stage. Leo, de manager, wilde haar wel een stageplek geven in zijn supermarkt.
Een tweede kans op stage
Ik zet de auto uit en neem de telefoon op.
âJa Leo hier. Ik bel je maar even, want we hebben nogal een probleem met Ivana. Ik heb net een gesprek met haar en haar vader gehad.â
Ivana is een klein meisje van 17. Grote donkere ogen en een enorme bos donker haar. Ze draagt meestal kleurige, wijdvallende kleding. Ze is slim en haalt vaak mooie cijfers. Haar vader is een boomlange vent. Brede schouders. Kort opgeschoren haar. Hij is halverwege de dertig. Ik heb hem één keer gezien bij een rapportgesprek op school. Meestal is haar moeder er. Net zo klein als Ivana. Een iets oudere versie. Ze spreekt alleen minder goed Nederlands.
Arbeiderswoning tegenover de school
Ivana heeft wel eens verteld dat haar ouders net 18 waren, toen zij werd geboren. Ze wonen met een gezin van zes in een kleine arbeiderswoning in de wijk tegenover de school. Smalle straatjes, rijen autoâs langs de stoeprand. Voor het kennismakingsgesprek bij haar nieuwe stage, vroeg Ivana of ik langs haar huis wilde rijden, voordat we naar de supermarkt zouden gaan. Ze moest nog wat ophalen. Ze leidde me door de smalle straatjes richting haar huis.
âHier is hetâ, zei ze toen we voor een kleine, lage woning stonden. Zij ging de auto uit. âEven wat ophalen binnen.â
Ik verbaasde me over het huis. Hoe konden ze hier met elkaar wonen? Vier kinderen, twee volwassenen, waaronder haar enorm lange, brede vader?
âNiet op school vertellen hoorâ
Toen Ivana weer naar buiten kwam, liepen er twee flinke honden met haar mee. Ze stuurde ze gedecideerd weer naar binnen en sloot de voordeur.
âWat moest je ophalen?â vroeg ik.
Ze haalde een pakje sigaretten uit haar zak en lachte.
âNiet op school vertellen hoor.â
âVolgens mij weet iedereen dat al langâ, antwoordde ik.
Ivana was wel eens betrapt op roken in de pauze, achter de voetbalkooi. En ik vermoedde dat ze ook blowde. Op een dag was ze te laat, het was 8:50 in de ochtend en ik zag opeens dat ze me stond te wenken voor de deur van de klas. Ze had rode ogen. Ze durfde het lokaal niet in. Ik liep met haar mee naar haar tafel in de klas. De hele ochtend was ze niet aanspreekbaar en zat stil voor zich uit te staren. Na de les vertelde ze me, dat ze nauwelijks geslapen had die nacht. Haar ouders waren laat naar bed gegaan en zij moest op hen wachten, totdat zij kon gaan slapen op de bank. Zij wilde niet meer slapen in de slaapkamer, die ze moest delen met haar zusjes.
âIk was te moe om nog te komenâ
Ze miste vaker een lesdag vanwege slaapgebrek. Dan stuurde ze me âs middags wel altijd een berichtje.
âMeester, ik was te moe om nog te komen.â
âIk beloof dat ik volgende week kom.â
Als ik haar dan vroeg hoe laat ze was gaan slapen, antwoordde ze dat dat laat was geweest. Pas tegen de ochtend.
âWeet jeâ, vervolgde Leo aan de telefoon, âWe hadden al een tijd het vermoeden dat er geld verdween. Haar kassa klopte vaak niet. Helaas functioneerde ons kassasysteem al een tijd niet goed, dus daarom heeft het even geduurd voordat we het zeker wisten. We hebben nu ook camerabeelden. Ze heeft alles meteen bekend.â
âHeeft ze geld gestolen?â
âJa, en nogal wat. Het is al weken aan de gang. Telkens een bedrag uit haar kassa. Soms 50 euro, soms 100 euro. Telkens bij haar kassadienst. En nu ook op camera.â
âOm hoeveel geld gaat het?â
De manager lachte. âTja, ik lach er nu een beetje om, omdat het zo onvoorstelbaar is. Er is hier in de supermarkt nog nooit zoveel gestolen. Iets meer dan 2500 euro bij elkaar. We hebben geen aangifte gedaan, omdat ze nog zo jong is en omdat haar vader meteen alles terugbetaalt. Maar ze staat wel op een lijst, ze kan nooit meer bij onze supermarktketen aan het werk.â
Broekzakken vol geld
Ik schrik van het absurde bedrag. Toen ik vijftien was, werkte ik bij de SRV wagen bij ons in de buurt. Een rijdende winkel. Na afloop van het werk, had ik vaak mân broekzakken nog vol geld zitten. Ik haalde mân zakken altijd leeg en gaf het geld aan de eigenaar. Een keer vond ik thuis nog een briefje van 10 in mân achterzak. Ik wilde het wel terug geven, maar ik kan me eigenlijk niet herinneren of ik dat ook gedaan heb.
Na het gesprek met de supermarktmanager, bel ik direct Ivanaâs vader. Ik vertel hem dat ik de manager heb gesproken, alles gehoord heb en dat ik een gesprek op school met hen wil hebben. Hij is rustig, vriendelijk en antwoordt dat hij morgen met Ivana samen langs komt. Daarna stuur ik een berichtje naar de schoolpsycholoog, met de vraag om even te overleggen. En waar moeten we nu weer een nieuwe stageplek voor Ivana zoeken?
:format(jpeg):background_color(fff)/https%3A%2F%2Fwww.jmouders.nl%2Fwp-content%2Fuploads%2F2025%2F09%2Flocas-westerbeek-1.jpg)