Ruth Smeets Kinderen vandaag, 09:02

Leestijd: 6 minuten

Vader (42) over twijfels en onzekerheid: ‘Mijn verleden maakt me soms extra bang het fout te doen’

Doet hij het wel goed genoeg als vader? Die vraag stelt Pieter Blonk (42) zichzelf regelmatig, mede door de onzekerheid die hij zelf als kind ervoer. Voor zijn kinderen wil hij daarom vooral een veilige basis zijn. Niet als perfecte vader, maar als een vader die luistert, fouten erkent en er altijd is in moeilijke tijden.

“Volgens mij is het heel normaal om te twijfelen aan je eigen ouderschap. Bij mij gebeurt dat vooral als ik moe, druk of ongeduldig ben. Achteraf denk ik dan: heb ik écht geluisterd of wilde ik vooral dat iets snel werd opgelost? Reageerde ik op wat mijn kind nodig had of reageerde ik vooral vanuit mijn eigen stress?

Geen perfecte vader

Ik denk dat veel ouders bang zijn om iets te doen wat later een negatieve invloed heeft op hun kind. Die angst herken ik. Ik weet zelf hoeveel impact jeugdervaringen kunnen hebben. Daarom vraag ik me soms af of ik mijn kinderen wel voldoende veiligheid bied. Zorg ik voor een veilige hechting? Zien ze niet alleen dat ik van ze houd, maar vóélen ze dat ook echt? Weten ze dat ze bij mij terechtkunnen als het moeilijk wordt?

Tegelijkertijd herinner ik mezelf eraan dat mijn kinderen geen perfecte vader nodig hebben. Volgens mij hebben ze een vader nodig die aanwezig is, verantwoordelijkheid neemt en terugkomt op momenten waarop hij iets niet goed heeft gedaan. Ik vertel mijn kinderen dat papa soms fouten maakt. En dat sorry zeggen niet betekent dat je zwak bent, maar dat je verantwoordelijkheid neemt.

Gesprek over onzekerheid

Laatst kreeg ik een fijne bevestiging dat we als ouders goed bezig zijn. Mijn 8-jarige dochter Milou luisterde naar het nummer ‘Meisje uit de klas’ van Emma Heesters. We vroegen haar: ‘Milou, weet je waar dit liedje over gaat?’ Dat wist ze niet precies. We legden uit dat de zangeres nu pas inziet hoe leuk ze was als kind. Daarop is ze nu trots, terwijl ze vroeger heel onzeker was.

‘Wat is onzeker?’, vroeg Milou. We legden uit dat je dan weinig zelfvertrouwen hebt. Dat je denkt dat je niet goed genoeg of niet leuk bent, jezelf niet knap vindt of denkt dat je iets niet kunt. ‘Nou, dat heb ik niet hoor’, zei ze vol overtuiging. Op dat moment was ik als vader supertrots.

Een moeilijke tijd op school

Haar antwoord betekent natuurlijk niet dat ze nooit onzeker is of dat ze dat later nooit zal worden. Ze is pas 8 en het leven brengt ongetwijfeld momenten waarop ze aan zichzelf zal twijfelen. Het afgelopen schooljaar was al een uitdaging. Ze wisselde van school, omdat ze hoogbegaafd en hooggevoelig is. Haar oude school kon niet bieden wat ze nodig had en ze was er niet gelukkig.

Een paar jaar lang zagen we een onzekere en verdrietige dochter. Dat raakte me en liet me vaak twijfelen of ik het wel goed deed. Gelukkig hebben haar nieuwe school en het onderwijs dat ze daar krijgt haar veel goedgedaan.

Liefde zonder voorwaarden

Thuis proberen we veel te praten. Niet alleen over wat er is gebeurd op school, in de buurt, met vrienden of bij de korfbalvereniging, maar vooral over wat iets met haar doet. We nemen haar gevoelens serieus, ook als iets voor ons als volwassenen misschien klein lijkt. Voor een kind kan het heel groot voelen.

Daarnaast leren we haar relativeren en geven we niet alleen complimenten over resultaten of uiterlijk. Natuurlijk zeggen we dat we haar mooi vinden en zijn we trots als iets goed gaat, maar we benoemen ook haar inzet, humor, zorgzaamheid, lef en de manier waarop ze met anderen omgaat. We laten haar merken dat onze liefde niet afhankelijk is van haar gedrag of prestaties. Ze hoeft niets te winnen, te bewijzen of perfect te doen om bij ons te horen.

Leven zonder masker

Als kind was ik zelf heel onzeker. Doordat ik langdurig werd gepest, voelde ik me vaak niet goed genoeg en anders. Dat nam ik met me mee. Ook toen ik later militair werd bij Defensie, een rode baret droeg en mezelf sterk presenteerde tegenover de buitenwereld. Lange tijd probeerde ik mijn onzekerheid te verbergen. Ik zette een masker op, ging door en liet vooral zien dat het goed met me ging. Daarachter zaten veel twijfels en pijn.

Daardoor weet ik hoe belangrijk het is dat een kind niet alleen wordt gezien in gedrag, maar ook in wat daaronder zit. Mijn verleden maakt me extra alert en soms bang, omdat ik het zo graag goed wil doen. Als mijn kinderen iets meemaken, wil ik hen snel beschermen, omdat ik weet hoe pijnlijk uitsluiting kan zijn. Maar mijn verhaal hoeft niet hun verhaal te worden.

Veranderd door het vaderschap

Sinds ik vader ben, kijk ik anders naar mezelf en het leven. Vroeger was ik vooral bezig met doorgaan, presteren en sterk zijn. Vaderschap vraagt erom dat ik ook zacht durf te zijn. Dat ik geduld heb, aanwezig ben en eerlijk toegeef wanneer ik niet weet of ik iets goed doe. Mijn kinderen leerden me dat ik mijn gevoel niet altijd moet uitschakelen. Ze houden me een spiegel voor.

Ik merk dat ze niet alleen luisteren naar wat ik zeg, maar vooral kijken naar wat ik doe. Ik kan vertellen dat fouten maken erbij hoort, maar dan moet ik mijn eigen fouten ook erkennen. Sinds ik vader werd, stopte bij Defensie en ondernemer werd, ben ik me veel bewuster van de invloed die mijn gedrag heeft op anderen. Zeker op twee kleine mensen die mede van mij leren hoe ze naar zichzelf, andere mensen en de wereld kijken.

Een veilige plek om thuis te komen

Ik hoop dat allebei mijn kinderen, Milou en Xem, zich later herinneren dat onzekerheid niet betekent dat er iets mis is met hen. Dat ze aan zichzelf mogen twijfelen zonder zichzelf af te wijzen. En dat een moeilijke periode, een vervelende opmerking of de mening van een ander nooit hun waarde bepaalt.

Onzekerheid kan ook betekenen dat je voor een grote stap staat, die je alleen kunt zetten door je eerst even onzeker te voelen. Ik hoop dat hun innerlijke criticus zo weinig mogelijk de overhand krijgt. Dat ze weten dat ze erbij horen en ertoe doen.

Bovenal hoop ik dat ze weten dat ze naar huis kunnen komen. Letterlijk, maar vooral emotioneel. Dat ze niet eerst alles hoeven op te lossen voordat ze iets vertellen. Ze mogen bij ons aankloppen met hun verdriet, onzekerheid, fouten en vragen.

Dat is voor mij de kern van ouderschap. Je kunt niet voorkomen dat je kind wordt gekwetst of ooit aan zichzelf gaat twijfelen. Je kunt wel jarenlang helpen om een sterk fundament te bouwen. Zodat er, wanneer de buitenwereld hard spreekt, vanbinnen een stem klinkt die zegt: ik ben oké, ik ben goed zoals ik ben en ik hoef dit niet alleen te dragen.”

Geschreven door Ruth Smeets

Ruth Smeets is freelance journalist met een voorliefde voor verhalen over gezond eten en mentale gezondheid. Ze schrijft onder meer over over voedingstrends en het ontwikkelen van een positieve relatie met eten. Voor J/M Ouders maakt ze de rubriek ‘Het eetdagboek van…’, waarin ze ouders bevraagt over eetgewoontes en tafelrituelen. Ruth woont in Frankrijk, waar ze haar dagen vult met schrijven, wandelen en (hoe kan het ook anders?) koken en bakken voor geliefden, het liefst tot het hele huis ruikt naar zelfgebakken bananenbrood of een zacht pruttelende stoof.