Jacomijn Jacobs Gezin 27 mei 2026bijgewerkt: 28 mei 2026, 09:26

Leestijd: 5 minuten

Gezinstherapeut Jacomijn Jacobs: ‘Een dichte puberdeur betekent niet dat je kind je afwijst’

Nu veel jongeren richting examens, studiekeuzes en meer zelfstandigheid bewegen, merken ouders thuis vaak meer afstand. Volgens gezins-en relatietherapeut Jacomijn Jacobs betekent een dichte deur alleen niet dat een puber geen verbinding meer zoekt.

De puberteit vraagt iets van pubers maar misschien vraagt het minstens zoveel van ons als ouders. In deze fase ontstaat er vaker meer afstand. Gesprekken worden korter, de deur gaat vaker dicht, ze zitten meer op hun kamer en ze gaan er meer op uit. Kortom de blik richt zich naar buiten. En ergens gebeurt er dan vaak iets van binnen bij ons als ouders.

Het kan gevoelens oproepen van irritatie, misschien wel frustratie maar onderliggend gaat het vaak over gemis. Wie kent het niet het gevoel je kind langzaam kwijt te raken en veel ouders schrikken dan ook van de afstand die er ontstaat. Je kunt dan de neiging krijgen harder je best te gaan doen of meer vragen te gaan stellen of juist te willen gaan controleren? Of misschien ga je juist minder vragen of zeggen omdat ieder gesprek eindigt in irritatie en strijd. Herkenbaar?

Waarom afstand van een puber zoveel pijn kan doen

Onder deze worsteling ligt vaak de behoefte verborgen om verbonden te blijven. Vanuit de hechtingstheorie weten we hoe belangrijk verbinding is voor kinderen. Een veilige relatie vormt de basis van waaruit onze kinderen de wereld leren ontdekken. En we denken vaak dat pubers deze behoefte minder hebben en ons minder nodig hebben.

Niets is minder waar. Pubers verlangen juist naar veiligheid en emotionele beschikbaarheid maar de manier waarop ze dat laten zien verandert. Een peuter zoekt
je hand en een puber zoekt ruimte. En toch blijft dezelfde vraag bestaan, namelijk “ben je er voor mij?”

Pubers zoeken vrijheid én verbinding tegelijk

Jongeren willen graag loskomen en tegelijkertijd verbonden blijven. Ze bewegen heen en weer tussen zelfstandigheid en afhankelijkheid, tussen afstand nemen en contact zoeken. Wie kent dit niet, een puber die roept met rust gelaten te willen worden en geïrriteerd reageert als we afstand nemen. Een kind wat zich terugtrekt op zijn kamer en boos wordt als je niet even komt kijken.

Vaak zit hier een verlangen onder. Blijf dichtbij me terwijl ik ontdek wie ik ben. En dit is nu precies waar wij als ouders geraakt kunnen worden. Wanneer een puber zich afsluit of fel reageert dan raakt dat gemakkelijk aan onze eigen gevoelens van tekort schieten, machteloos worden of zelfs afgewezen worden. We kunnen hier onzeker van worden en gaan twijfelen of we het wel goed doen.

Waarom pubers ons soms confronteren met onze eigen jeugd

Pubers houden ons vaak een spiegel voor. Dit doen ze niet bewust maar deze komen naar voren in het gedrag wat ze laten zien en wat ons raakt in onze eigen geschiedenis. Hoe werd er bij jou thuis omgegaan met emoties? Was er ruimte voor boosheid, verdriet of twijfel? Leerde je dat je er mocht zijn met alles wat je voelde of moest je je aanpassen of vooral sterk zijn en niet lastig? Welke boodschappen heb je zelf gekregen en hoe uiten deze zich in je ouderschap?

Veel van wat we als ouder voelen ontstaat niet in het moment zelf maar resoneert met wat we zelf hebben meegemaakt en meegekregen. Als je zelf vroeger weinig emotionele aandacht kreeg kan de afstand van je puber als afwijzing voelen. Als je zelf bent opgroeit met veel controle kun je schrikken van de behoefte aan ruimte en autonomie van je kind. Soms reageren we dan niet altijd op onze puber van nu, maar ook op iets ouds in onszelf.

Het vraagt van ons om nieuwsgierig te blijven naar jezelf want hoe beter we onze eigen reacties leren begrijpen, hoe minder we gevangen raken in strijd of afstand. Het gaat dus niet altijd om het oplossen van conflicten maar bij de andere vraag die je aan jezelf kunt stellen: wat gebeurt er eigenlijk met mij wanneer mijn kind zich terugtrekt of afzet? Deze vragen vertragen en geven meer rust en ruimte.

Grenzen blijven belangrijk, juist in de puberteit

Dit betekent niet dat grenzen verdwijnen en niet meer gesteld hoeven worden. Juist het tegendeel. Pubers hebben juist behoefte aan duidelijkheid en stevigheid. Een grens kan juist voor een kind voelen dat ze er niet alleen voor staan, maar ze voelen anders als ze samengaan met emotionele beschikbaarheid van de ouder.

Wat helpt nu concreet? Vaak helpt het om minder snel te reageren en meer proberen te vertragen, niet direct oplossen, niet meteen overtuigen of corrigeren maar eerst proberen te begrijpen wat er onder het gedrag gebeurt. Vanuit de hechtingsbril kan het helpend zijn om daarbij te denken aan REV: reflecteren, empathisch zijn en valideren.

De REV-methode: reflecteren, empathie en valideren

Reflecteren betekent dat je eerst bij de woorden van je kind blijft zonder meteen je eigen interpretatie, oplossing of oordeel toe te voegen. Dus niet direct invullen wat jij denkt dat er bedoeld wordt maar teruggeven wat je hoort. Een puber die zegt: jullie begrijpen me toch niet kan een reactie oproepen als “dat is niet waar we doen juist alles voor jou” maar reflecteren klinkt meer als : “je hebt het gevoel dat we je niet echt begrijpen.”

Empathie is meevoelen met wat er binnen speelt ook wanneer gedrag lastig is. Dit betekent niet goedpraten maar door contact te houden met de emotie onder het gedrag. En validatie betekent dat gevoelens er mogen zijn en dat je kind mag ervaren dat wat het voelt klopt ook als het ingewikkeld is. Het kan ‘m in kleine reacties zitten zoals : Ik snap dat dit spannend voor je is, of we hoeven het nu niet gelijk op te lossen, maar ik ben er wel.

Dit soort zinnen kunnen ons als ouders helpen en steun geven in alles wat wij voelen en wat onze kinderen ons spiegelen. En dit is wat ons kan helpen om deze fase goed door te komen.

Verbonden expert

Jacomijn Jacobs

Gezins- en relatietherapeut

Jacomijn is gezins- en relatietherapeut. Met haar achtergrond als sociaal psychiatrisch verpleegkundige, aangevuld met studies in psychologie en gezins- en relatietherapie zette ze haar eigen bedrijf op. Ze heeft uitgebreide kennis en ervaring op het gebied van trauma, emotieregulatieproblemen en persoonlijkheidsproblematiek. »

• Gezinstherapeut Jacomijn Jacobs: ‘Een dichte puberdeur betekent niet dat je kind je afwijst’
• Mijn puber vertoont opstandig gedrag. Wat moet ik doen? Gezins- en relatietherapeut geeft advies
• Mijn kinderen maken alleen maar ruzie, wat moet ik doen? Gezins- en relatietherapeut geeft advies