Silvie Ratten School vandaag, 11:02

Leestijd: 5 minuten

HVO-vakleerkracht Silvie leert 17 groepen kennen: deze openhartige antwoorden van kinderen raken haar

Wat moet een nieuwe juf echt over jou weten? HVO-vakleerkracht Silvie Ratten stelde die vraag aan haar nieuwe leerlingen. In deze column vertelt zij dat hun antwoorden variëren van “Ik wil altijd heel veel praten” tot “Mijn vader is overleden” en laten zien wat er achter gedrag kan schuilgaan.

Wat is HVO? ‘Het gaat eigenlijk over jezelf en het leven’

HVO is het vak dat ik wekelijks in verschillende groepen op verschillende openbare basisscholen geef, van groep 1 tot en met groep 8. HVO is een vak waarin kinderen even iets anders mogen doen dan antwoorden geven, presteren of laten zien wat ze al weten. Het is een vrijplaats: een plek waar ze mogen verwonderen, twijfelen, vragen stellen en ontdekken: Wat vind ik eigenlijk? Wat voel ik? Wat vind ik belangrijk? En hoe kijkt een ander hiernaar?

Zo ontwikkelen kinderen stap voor stap een innerlijk kompas: waarmee ze hun weg kunnen vinden in zichzelf, tussen anderen en in de wereld om hen heen. We praten, filosoferen, tekenen, spelen en luisteren. Soms is er veel te zeggen, soms is het juist fijn om even stil te zijn. Er is geen goed of fout, er is ruimte voor twijfel, kwetsbaarheid, lachen, tranen en het niet weten.

Als HVO vakleerkracht draag ik geen kennis over, hoef ik geen antwoorden te geven of een oordeel te vormen. Ik stel vragen, luister, verwonder me mee en zorg ervoor dat verschillende gedachten naast elkaar mogen bestaan. Soms ontstaat daardoor herkenning, soms juist verwondering over het verschil.

Het is onderwijs van binnenuit. Door het delen vanuit die binnenwereld, verrijken de kinderen elkaar en elkaars blik, ontstaat er meer begrip voor elkaar, of herkennen kinderen zich in elkaar.

Een nieuw schooljaar is begonnen; dat betekent verder onderzoeken en ontdekken met de vertrouwde groepen; elkaar leren kennen in de nieuwe groepen.

Zeventien groepen heb ik dit jaar. Aan tien van deze groepen geef ik één of meerdere jaren les. Deze kinderen ken ik en zij kennen mij. We hebben al iets opgebouwd met elkaar en vanuit die verbondenheid pakken we de draad weer op.

In 7 nieuwe groepen begint Silvie met twee vragen

Zeven groepen zijn nieuw. De kinderen en ik kennen elkaar nog niet. In deze groepen vertel ik dat ik het fijn en belangrijk vind om elkaar eerst maar eens een beetje beter te leren kennen.  “Hoe denken jullie daar zelf eigenlijk over, vinden jullie het belangrijk om elkaar beter te leren kennen of niet?” Op een enkeling na vinden ze het bijna allemaal wel belangrijk, want: “Dan weet je hoe iedereen heet.” “Dan weet je wat iemand leuk vindt.” “Dan snap je iemand beter.”

Wat willen kinderen eigenlijk van hun HVO-juf weten?

Om de namen alvast te oefenen doen we een namenspelletje en daarna heb ik twee vragen voor de kinderen, die ze op een blad kunnen beantwoorden: “Wat zou je graag van mij (de juf)willen weten? “Is er iets wat ik (de juf)van jou moet weten?”

Ik vertel bij de tweede vraag dat het niet in de groep zal worden besproken, maar dat ze hier iets kunnen schrijven waarvan ze vinden dat het nodig, belangrijk, of leuk is, dat ik dat van het kind weet. Graag neem ik jullie mee in de hoofden (en levens) van de kinderen.

Bij de eerste vraag zijn de volgende vragen aan mij favoriet: “Hoe oud ben je?” “Wat is je lievelingsdier, -kleur, -eten…?” “Heb je kinderen?” “Welke sport doe je?” En ook mooie, grappige, verrassende vragen als: “Vind je het leuk om HVO te geven?” “Wat kalmeert u?” “Ben je verliefd?” “Wat doe je het liefste?” “Wat is uw schoenmaat?” “Is het niet lastig om zoveel klassen les te geven?” “Is er wel eens gepest en is het opgelost?”

‘Is er iets wat ik van jou moet weten?’

Bij de vraag wat ze vinden dat ik van hen zou moeten weten, lees ik onder meer de volgende openhartige, mooie en leuke antwoorden:

• “Ik wil altijd heel veel praten.”
• “Als ik spellingfouten maak gaat dat per ongeluk.”
• “Dat ik in de vakantie jarig was.”
• “Als ik verdrietig of boos ben, laat me dan één minuut alleen zitten.”
• “Mijn vader is overleden.”
• “Dat ik aardig ben.”
• “Dat ik snel moet lachen en ik ga snel kletsen.”
• “Ik heb add of adhd. Mijn ouders zijn gescheiden. Soms heb ik het even moeilijk.”
• “Soms maak ik een geluidje.”
• “Ik hou niet echt van persoonlijke vragen.
• ”Ik heb een grote zus, een kleine zus en een tweelingzus.”
• “Soms ben ik negatief, dan is er iets gebeurd.”
• “Ik vind het snel te druk of te lawaaierig.”
• “Ik maak me vaak zorgen over mijn eigen privacy en wat anderen van mij denken.”
• “Ik werk graag alleen.”
• “Ik kan nogal snel pissig worden.”
• “Ik hou van zingen, dansen en toneelspelen.”
• “Ik ben het liefst stil en beantwoord niet graag vragen.”

De vragen en openhartigheden van de kinderen weten me altijd weer te raken, kunnen me een glimlach bezorgen en geven me soms inzicht of context bij het ‘zien’ van een kind voorbij gedrag.

Geschreven door Silvie Ratten

Silvie is vakleerkracht Humanistisch vormingsonderwijs (HVO) op openbare basisscholen. In haar lessen staan vrijheid, gelijkheid, verbondenheid en samen nadenken over jezelf en de wereld centraal. Of, zoals een leerling van 6 het mooi verwoordde: “Het gaat eigenlijk over jezelf en het leven.”

Reacties