Anne Tonen Mentale gezondheid vandaag, 11:00

Leestijd: 7 minuten

‘Ik was bang dat mijn mentale problemen me een slechte moeder zouden maken’: Vivian (33) is nu bijna een jaar moeder

Vivian Secreve (33) is haar hele leven al mentaal kwetsbaar. Ze kreeg te maken met depressieve periodes, heftige angst en een extreem laag zelfbeeld en belandde uiteindelijk bij de GGZ. Toen ze moeder wilde worden, vroeg ze zich dan ook af of dat wel verstandig was. Inmiddels is haar zoontje bijna een jaar oud en voelt ze zich stabieler dan ooit. “Ik was hier zo bang voor, maar ik heb me nog nooit zo gelukkig gevoeld.”

Mentale kwetsbaarheid

Al voordat Vivian moeder werd, wist ze dat haar mentale gezondheid iets was waar ze rekening mee moest houden. “Ik ben gewoon mentaal kwetsbaar. Ik weet dat er periodes in mijn leven zijn geweest, of misschien wel weer komen, die heel donker zijn. En dan denk je: wil ik wel dat mijn kind me ook zo ziet? Ben ik dan wel in staat om de moeder te zijn die ik van mezelf verwacht?”

Vivian heeft jarenlang aan haar mentale gezondheid gewerkt. “Ik heb hele heftige depressieve episodes gehad, waar veel angst bij kon kijken. Ik had een extreem laag zelfbeeld en ben uiteindelijk bij de GGZ beland. Er waren ook momenten waarop de drang naar suïcide zo sterk was dat ik gelukkig op tijd dacht: ik heb echt hulp nodig, want ik kom hier niet uit.”

Uiteindelijk kreeg ze onder meer de diagnose ADHD en een emotieregulatiestoornis. “Ik heb daar hard voor moeten knokken. Ik moest mezelf leren begrijpen en heel veel lezen. Daardoor heb ik ook geleerd dat mijn emoties mijn vijand kunnen zijn, maar tegelijkertijd ook mijn kracht.”

Mag ik wel moeder worden?

Toen Vivian een kinderwens kreeg, kwamen de twijfels. “Ik heb heel vaak gedacht: moet ik dit wel doen? Je hoort natuurlijk ontzettend veel verhalen over hoe zwaar het moederschap is en over vrouwen die in een postnatale depressie belanden. Dat heeft me zeker aan het denken gezet.” Ze besprak haar angsten uitgebreid met haar partner. “We hebben het gehad over: kan ik het wel? Moeten we dit wel willen? Wat als ik me weer slecht ga voelen? Wat gaan we dan doen?”

Ook bereidde Vivian zich goed voor. “Ik heb voordat ik ervoor durfde te gaan veel research gedaan. Kan ik mijn antidepressiva blijven slikken? Waar kan ik terecht als ik me tijdens mijn zwangerschap niet goed voel? Ik heb een lang traject in therapie gehad en heel hard aan mezelf gewerkt, zodat ik bepaalde trauma’s niet het moederschap in zou meenemen.” Voor haar was dat belangrijk. “Ik geloof erin dat als je hard aan jezelf werkt, je het beter kunt doen. We hebben allemaal generatieouders. Ik ga dingen ook anders doen dan mijn ouders en ik ga ook weer fouten maken.”

Antidepressiva

Vivian gebruikt nog altijd antidepressiva. Ze onderzocht daarom voordat ze zwanger werd uitgebreid wat de mogelijkheden waren. “Ik slik deze medicijnen inmiddels twee, drie jaar. Op een gegeven moment heb ik gezegd: dit is mijn laatste redmiddel. Als het werkt, ga ik er gewoon niet meer vanaf. Het is het me niet meer waard om iedere keer weer te zwemmen en geen adem te krijgen en me zo intens slecht te voelen.” Ze overlegde hierover met psychiaters, verloskundigen en andere experts. “Er werd mij verteld dat de risico’s heel klein zijn. Voor mij voelde het risico om ermee te stoppen groter. Ik durfde dat risico niet te nemen.”

Ook tijdens het geven van borstvoeding bleef ze haar medicatie gebruiken. “Ik heb daar meerdere psychiaters, verloskundigen en experts over gesproken. Zij zeiden dat dat kon. Ik wil wel benadrukken: dit is mijn ervaring en ik ben geen arts. Iedereen moet dit met zijn eigen behandelaars bespreken.” Toch kreeg ze ook hierover kritiek. “Iemand zei online: ‘Vandaar dat jouw kind altijd zo vrolijk is.’ Dan denk ik echt: serieus? Mijn kind is inmiddels van de borstvoeding af en hij is nog steeds supervrolijk.”

Heftige reacties

Juist omdat Vivian zo open is over haar mentale gezondheid, besloot ze ook haar zwangerschap te delen. “Ik vond het heel eenzaam om informatie te zoeken over wat er gebeurt als je een mentaal kwetsbare moeder bent. Wat kun je verwachten? Hoe zit het met antidepressiva? Ik kon er weinig over vinden. Dus ik dacht: dan moet ik dit gesprek zelf maar openen.” Dat leverde ook heftige reacties op. “Ik kreeg dingen als: ‘Vrouwen zoals jij moeten geen moeder worden’, ‘Je vergiftigt je kind’ en zelfs dat ik beter zelfmoord kon plegen. Er was zelf iemand die zei dat diegene een zorgmelding ging doen.” Tijdens haar zwangerschap raakte die laatste reactie haar wel. “Ik heb huilend mijn verloskundige gebeld. Gelukkig stelde zij me gerust. Zij zagen dat het hartstikke goed met me ging en dat ik het goed deed.” Toch blijft Vivian delen. “Ik ben het type vrouw dat graag taboes doorbreekt. Het is geen zwakte als je mentaal niet goed gaat. Werk eraan, praat erover en laat zien dat dat kan.”

Stabieler dan ooit

En dan blijkt het moederschap uiteindelijk heel anders uit te pakken dan Vivian vooraf vreesde. “Ik heb me nog nooit zo mentaal stabiel gevoeld. Ik ben eigenlijk al drie jaar niet echt depressief geweest, maar sinds mijn zwangerschap en de geboorte voelt het echt heel goed.” Dat betekent niet dat ze het moederschap romantiseert. “We zitten midden in de tropenjaren. Het is af en toe zwaar en soms zitten mijn emoties tot in mijn haren. Maar ik heb me nog nooit zo gelukkig gevoeld.”

Ze denkt dat haar kind haar een nieuw doel in het leven heeft gegeven. “Het geeft me motivatie om door te willen met het leven. Ik kan nu fantaseren over hoe hij is als hij tien of twintig is. Misschien word ik zelf ooit oma. Het geeft zoveel liefde en het brengt onze familie(s) heel erg samen.”

Een andere moeder

Haar mentale kwetsbaarheid ziet Vivian inmiddels niet alleen als een last. “Ik merk soms dat mijn vriend zijn lontje op is en ik juist heel kalm en relaxed blijf. Dan denk ik: wow, ik ben eigenlijk best wel een relaxte moeder.” Ook haar empathie ziet ze als kracht. “Ik heb mega veel empathie. Dat brengt ook mooie dingen. Ik denk dat mijn psychische kwetsbaarheid me op sommige vlakken juist een betere moeder maakt.”

Wat ze haar zoontje vooral wil meegeven, is dat emoties er mogen zijn. “Thuis konden we vroeger niet zo goed praten over emoties. Ik kan me herinneren dat ik als kind dacht: niet huilen, er is niks aan de hand. Terwijl er misschien wel iets aan de hand was. De reactie van mijn moeder was al snel ‘er is niets aan de hand, stel je niet aan‘, waardoor ik huilen altijd als zwakte zag, als iets wat slecht was en niet mocht.“

Dat wil ze anders doen. “Ik wil mijn kind leren dat emoties er mogen zijn. Dat je erover kunt praten en dat je soms ook gewoon mag huilen. En dat het geen zwakte is om hulp te vragen.”

Het komt goed

Toch is Vivian ook bang dat haar zoontje later met psychische problemen te maken krijgt. “Het zit in mijn familie. Natuurlijk ben ik daar bang voor. Maar hij mag dan wel in zijn handjes knijpen dat ik al zo hard aan mezelf heb gewerkt.” Ze hoopt haar ervaring aan hem door te kunnen geven. “Ik kan hem misschien leren signaleren wat er gebeurt en hem het vertrouwen geven: je hoeft hier niet alleen mee te zitten. Dit doen we samen. Het is fucking zwaar, ik gun het niemand, maar het komt goed.”

Aan andere vrouwen met psychische problemen die graag moeder willen worden, wil ze dan ook vooral meegeven: “Wees bereid om aan jezelf te werken. Als je bewust bent van je kwetsbaarheid en je valkuilen en daar op wat voor manier dan ook aan werkt en blijft werken, denk ik echt dat het goed komt. Juist door je mentale kwetsbaarheid kun je een hele goede moeder zijn en wellicht zelfs een betere.”

Geschreven door Anne Tonen

Hoewel journalist Anne Tonen (1987) uit Amsterdam zelf al jarenlang weet dat ze geen kinderwens heeft, ziet ze door haar leeftijd steeds meer mensen om zich heen een gezin stichten. Juist die nieuwsgierigheid naar het moderne gezinsleven en alles wat daarbij komt kijken, zorgt ervoor dat ze zich graag verdiept in persoonlijke verhalen over ouderschap, relaties en familie. Met haar achtergrond bij De Telegraaf en RTL Boulevard bouwde ze een groot netwerk op binnen de wereld van BN’ers en influencers. In haar interviews durft ze alles te vragen en zoekt ze naar eerlijke, kwetsbare verhalen waarin anderen zich kunnen herkennen. Verhalen die laten zien dat niemand alles perfect doet en waardoor lezers zich minder alleen voelen.