Niemand vertelde mij wat emigreren met mijn identiteit als man zou doen

Iedereen praat over emigreren alsof het een praktisch project is. Je zoekt een huis. Regelt papierwerk. Vindt een school voor de kinderen. Zoekt werk. Leert de taal. Maar niemand vertelde mij wat emigreren met mij als man zou doen.

Want ergens tussen de verhuizing, de nieuwe omgeving en het opbouwen van een nieuw leven gebeurde er iets onverwachts: ik wist ineens niet meer zo goed wie ik was.

In Nederland had ik een duidelijke rol. Werk, routines, een netwerk, een identiteit. Op Tenerife viel een groot deel daarvan weg. En terwijl iedereen vroeg hoe het ging met de kinderen, het huis of mijn werk, hield mij vooral een andere vraag bezig: Wie ben ik eigenlijk als alles wat mij jarenlang definieerde wegvalt?

“Ook ik dacht dat wij goed voorbereid waren”

Soms lijkt het wel alsof iedereen wil emigreren. Rustiger aan doen. Een leven met meer zon. Maar dan willen we dit wel allemaal het liefst met de zekerheid van een vaste baan, recht op AOW bij terugkomst en een goed opgebouwd pensioen in Nederland. De 26 seizoenen van “Ik Vertrek” die negeren we gewoon want “dat overkomt ons toch niet”.

Ook ik dacht dat wij goed voorbereid waren. We hadden al de toezegging op een hypotheek (dachten we) en het huis hadden we al aangekocht. Niks ging zoals wij gepland hadden.

Maar dat is niet waarom ik over emigreren wil schrijven. Want er is al genoeg geschreven en vastgelegd over financiële problemen, taalachterstand, lekkages, boze verkopers en de eerste schooldag van de kinderen etc.

Wat er gebeurt met een man die emigreert

Ik wil vertellen over wat er gebeurt met een man die emigreert. Want mannen praten hier niet over. Wij zeggen dat het goed gaat. Dat het even wennen is, of soms zijn dingen wat lastiger en ondertussen zitten we hier, in een ander land in een compleet andere omgeving met onszelf, alleen.

Ook wij moeten omgaan met de achterblijvende familie. Zinnen zoals: “we missen je zo”, “wat dapper van je” of “hoe is het met kinderen?”, hoor je wekelijks. En uiteraard antwoord geven op de nummer 1 vraag van Nederlanders: “ooh, maar wat doe je dan precies voor werk daar?” Terwijl we eigenlijk stiekem willen dat iemand vraagt: “Hoe is het nu echt met je?”, “Kun je loskomen van Nederland? “ of  “Hoe is jouw rol als man daar?”

“We zitten vast aan de identiteit die we in Nederland hadden”

Want dit zijn de echte vragen waar we mee rondlopen. We zitten nog vast aan de persoon en identiteit die we hadden in Nederland, terwijl we het juist anders willen doen hier. Stel je voor dat ik de “werk” vraag zou zeggen: “ik werk nu bij de Aldi achter de kassa”. Dan krijgen wij niet te horen: “ooh wat fijn dat je wat gevonden hebt” of “heb je het naar je zin?”. Nee wij krijgen terug: “maar dat is toch zonde van al je werkervaring die je hebt opgedaan in Nederland” of “nou het is toch maar even tijdelijk. Toch?”.

Wat nou als het niet tijdelijk is? Wat nou als ik dit gewoon wil doen, omdat ik dit nu wil? Als ik iets heb geleerd van het leven op Tenerife is dat niemand, maar dan ook niemand hier de vraag stelt: “wat doe je voor werk?”, want je werk is hier niet je identiteit, zoals dit in Nederland vaak wel zo is.

Waarom ik vooral praktische verhalen over emigreren tegenkom

Dus zit ik hier. In een café, uitzicht over zee, met een kop koffie, en met vragen zoals “Wie ben ik hier?”, “Wie wil ik zijn?”, “Wat wil ik eigenlijk?”. En nergens kan ik het antwoord vinden vanuit een mannelijk perspectief. Ik kan toch niet de enige man zijn die dit meemaakt? Maar waarom kan ik er dan niet specifiek iets over vinden?

Misschien bestaan die verhalen wel. Misschien heb ik niet goed genoeg gezocht. Maar wat ik vooral tegenkwam waren praktische verhalen. Verhalen over vergunningen. Over huizen. Over scholen, over de auto en natuurlijk over geld. Belangrijke onderwerpen, absoluut, alleen ik zoek naar iets anders.

Ik zoek naar wat er gebeurt als je jezelf opnieuw moet uitvinden. Wanneer niemand meer weet wie je bent. Wanneer je functietitel wegvalt. Wanneer je netwerk aan de andere kant van Europa zit en blijkbaar alleen maar successen en promoties boekt, terwijl jij stilstaat (voor je gevoel). Wanneer succes er ineens anders uitziet dan je altijd dacht.

Misschien is dat wel de echte reden waarom emigreren zo moeilijk kan zijn. Niet omdat je een nieuwe taal moet leren of omdat je een huis of nieuw werk moet vinden, maar omdat je op een dag ontdekt dat alles wat je dacht te zijn, misschien helemaal niet is wie je bent.

Musthaves van deze zomer volgens de redactie: