Femke Wester School vandaag, 09:03

Leestijd: 4 minuten

Puberexpert: deze 10 dingen geven je kind een betere start van het schooljaar

Het nieuwe schooljaar is begonnen en veel pubers nemen zich voor nu écht beter hun best te doen. Klinkt goed, maar juist daar gaat het vaak mis. Want motivatie en wilskracht alleen zijn voor een puber zelden genoeg, legt Pubercoach Femke Wester uit in haar column.

We zijn weer begonnen. Vol goede moed. “Dit jaar ga ik echt beter mijn best doen!” En daar gaat het al mis.

Want ‘beter mijn best’ is niet vol te houden, zeker niet voor pubers. Pubers zijn niet gebouwd om op school te zitten en dingen te leren waar ze zelf op dit moment het nut nog niet van in zien. Puberhersenen zorgen voor dat er risico’s genomen worden, voor impulsieve besluiten en acties en voor een bijna absolute focus op hun sociale leven.

Het is bijna een wonder dat er nog zoveel diploma’s gehaald worden. ‘Beter mijn best doen’ is dus enorm lastig en kost op langere termijn te veel discipline en wilskracht. Dan vallen ze terug in oude patronen, halen ze nog geen hogere cijfers, mopperen ouders nog steeds dat ze niet genoeg doen en ja… daar gaat de motivatie.

Hier tien dingen die je kunt doen om je kind echt een soepeler en beter schooljaar te geven:

1. Laat je puber ontdekken hoe hij of zij het beste leert

Vertel je kind dat meer doen van hetzelfde niet een nieuw resultaat gaat opleveren. Ontkracht de mythe dat ‘leren’ in stilte, op hun kamer achter hun bureau uit het boek moet zijn. Mensen leren sinds de oerkracht door al hun zintuigen te gebruiken en door te dóen. Laat ze uitproberen waar ze het beste leren, hoe, met wie, wanneer, met of zonder muziek.

2. ‘Ik ken het al’: laat je puber zichzelf testen

‘Ja ik ken het wel, mama!’ Jaja. Die hebben we eerder gehoord. Vraag eens neutraal hoe ze dan zeker weten dat ze het kennen. Laat ze je vertellen hoe ze gecheckt hebben dat ze, ook zonder het boek of de samenvatting in handen, de stof echt beheersen.

3. Oefenen werkt anders dan alleen lezen en samenvatten

Zorg dat ze niet alleen lezen, samenvatten of onderstrepen, maar ook vooral veel oefenen. Laat AI een oefentoets maken, laat ze elkaar overhoren of in elk geval: Boek dicht en hardop navertellen wat ze net gelezen hebben.

4. Zelfvertrouwen vóór een toets begint niet de avond ervoor

Zorg dat ze met zelfvertrouwen toetsen maken. Dus niet de avond van tevoren overhoren en verzuchten ‘ik dacht dat je het kende…’ Dan gaan ze slapen met stress en maken ze de toets een stuk minder zelfverzkerd. Dat kan punten kosten. Overhoren is prima, maar dan als leer-techniek en niet last-minute. Een fout antwoord of een ‘weet ik niet’ voelt zwaarder dan 10 goede antwoorden goed kunnen maken.

5. Geef je puber meer autonomie bij het maken van huiswerk

In plaats van ‘Zou je niet eens huiswerk gaan maken?’ vraag je ze ‘Wat zijn je plannen? Hoe laat ga je beginnen?’ en ‘Zal ik een timer zetten dan of doe je dat zelf?’ Hoe meer je de autonomie bij hen laat, hoe minder ze bokken.

6. Maak leren klein: beginnen is vaak het moeilijkste

Leer ze om hun leerstof in hele kleine stukjes te hakken. Niemand heeft zin om te beginnen aan drie uur saaie dingen leren, maar ‘alvast je boeken klaarleggen’ is nog wel te doen. En als ze dan toch eenmaal bezig zijn… vaak is beginnen het lastigst.

7. Advies werkt niet altijd: geef als ouder het voorbeeld

In plaats van advies te geven kun je het goede voorbeeld geven en het liefst hardop. Je kunt anekdotes vertellen of zorgen dat ze je afluisteren als je het net toevallig over plannen hebt ofzo. Ze luisteren niet naar advies, maar ze luisteren je maar al te graag af als ze denken dat het niet voor hun oren bestemd is.

8. Zelfvertrouwen buiten school helpt je puber óók op school

Steek ze vaak even een hart onder de riem en benoem mooie karaktereigenschappen. Versterk hun zelfvertrouwen buiten schoolzaken om, dan gaat zowel leren als toetsen maken een stuk makkelijker.

9. Praat thuis niet alleen over school en cijfers

Vermijdt dat thuis al jullie gesprekken alleen maar over school gaan. Er is meer in het leven en ja, een diploma is belangrijk, maar een kind dat goed in zijn/haar/hun vel zit nog veel belangrijker.

10. Laat je puber zien hoe jij met fouten omgaat

Ze doen niet wat je zegt, ze doen wat je doet. Leef het voor, geef het goede voorbeeld. Je hoeft niet perfect te zijn, integendeel, laat júist zien hoe jij van je fouten leert, dat dat niet het einde van de wereld is en dat er echt voor bijna alle problemen wel een oplossing is.

Linksom of rechtsom, uiteindelijk halen de meeste jongeren wel een diploma. Ze moeten het toch op hun manier doen, de lessen leren die ze te leren hebben. Misschien deden wij het anders, we kunnen niet alles voor ze oplossen. Beter van niet zelfs. En we kunnen wel steunen en er voor zorgen dat ze als stevige volwassenen uit die pubertijd komen.

Verbonden expert

Femke Wester

Puber- en opvoedcoach

Femke Wester is puber- en opvoedcoach. Na haar studie Engels aan de Rijksuniversiteit Groningen, heeft ze bij Centrum Tea Adema een aantal opvoedgerelateerde opleidingen gevolgd. Ze werkt al meer dan tien jaar met pubers en hun ouders en sinds 2019 bij haar eigen bedrijf Sterk naar School. »

• Puberexpert: deze 10 dingen geven je kind een betere start van het schooljaar
• Gaat jouw kind nét wel of nét niet over? 8 dingen die ouders nu kunnen doen
• Opvoedcoach: ‘Pubers liegen het vaakst, zo voorkom je dat het uit de hand loopt’

Reacties